Screening: Viciosa, Tashattot en Kunty Kompany.

Viciosa. Wie? Vera Moro & Ricky Corazon. Waarom? Lichtten de onderbelichte elektronische latinocultuur in Brussel op.

Tashattot. Wie? Gaëlle Khalife, Charbel Alkhoury & Rami Moukarzel. Waarom? Creëerden een artistiek en sociaal platform om kunstenaars uit de SWANA-regio met elkaar te verbinden.

Kunty Kompany. Yoni en Aliyyah. Waarom? Een inclusief QTBIPOC-collectief voor een inclusiever nachtleven.

In deel twee van onze reeks leggen we de stemmen van drie collectieven naast elkaar. En hoewel hun publiek niet noodzakelijk overlapt, merken we grote gelijkenissen in de redenen voor hun bestaan.

Vera (Viciosa): In tegenstelling tot steden als Parijs, Londen en Amsterdam, misten we in Brussel de representatie van veel sterke Latijns-Amerikaanse dj’s. In België had je enkel de grote commerciële latino feesten. En die vormden allerminst een veilige ruimte voor vrouwen en mensen uit de queer- en FLINTA-gemeenschap.

Bij Tashattot ging het om een geografische en artistieke link. Gaëlle (Tashattot): We komen alle drie uit Libanon. Daar hadden we een kleine artistieke scene. Hier in België moesten we op zoek naar datzelfde gemeenschapsgevoel. Het is mooi om te zien dat mensen vanuit de SWANA-regio nu bij ons terechtkunnen voor dat gevoel.

Kunty Kompany is het meest recent opgericht. Ze organiseerden onlangs hun dubbelluik ‘Dictator’s Funeral’ in de Ancienne Belgique met een after party in Jungle Bar. Ook zij herschrijven de regels.

Aliyyah (Kunty Kompany): Ik ben geboren en opgegroeid in Koeweit, maar heb Egyptische roots. Vanuit mijn eigen culturele en geografische achtergrond ervaar ik de Europese clubscene als vrij homogeen en sterk gericht op techno. Binnen die gevestigde structuur voelde ik me niet altijd welkom. Veiligheid, representatie en inclusiviteit zijn voor mij fundamentele waarden, maar ze botsen vaak met de manier waarop traditionele instellingen werken. Dat is voor mij het grootste verschil met ons collectief. Wij vertrekken vanuit inclusiviteit en bouwen van daaruit alles op.

Het wordt al snel duidelijk dat collectieven een antwoord bieden op maatschappelijke tendensen. Ze vertrekken vanuit een gemis, een ondervertegenwoordiging en vormen op hun beurt een katalysator voor een bredere gemeenschap.

Vera Moro (Viciosa): Ons eerste event in La Fabriek was een pure gok, maar de tickets vlogen de deur uit. Toen we tijdens het event links en rechts mensen over de omheining zagen klimmen, wisten we dat Brussel klaar was voor elektronische latinofeestjes.

Charbel (Tashattot): Rami had contact met Simon Delobel van KIOSK (een project van KASK & Conservatorium Gent). Toen hij de vraag kreeg of hij de ruimte van KIOSK twee maanden lang wou invullen als resident, kwam het gesprek op gang. Rami (Tashattot): Het was een eer om de vraag te krijgen, maar tegelijkertijd ook een belangrijke kans om ons netwerk uit te bouwen. Vanaf dat moment ontstond Tashattot als collectief. De naam staat voor de verspreiding van fragmenten, van mensen. Bij elk project proberen we die ontheemde onderdelen tijdelijk samen te brengen onder één concept. Tot nu toe werkten we samen met meer dan tachtig SWANA-kunstenaars en twintig Belgische cultuurhuizen. Ons netwerk breidt zich organisch uit maar de groei is rechtstreeks verbonden met onze activiteit. Hoe meer kansen we krijgen, hoe groter ons platform wordt.

Yoni (Kunty Kompany): Tijdens onze avonden in La Bêtise en Jungle Bar versterkte de band met ons publiek. Tegelijkertijd legden we contact met Liaison, een Brussels collectief dat veilige artistieke ruimtes creëert voor queer muzikanten, die ons op hun beurt contacteerden voor het event in Ancienne Belgique. Een goed voorbeeld van hoe collectieven elkaar kunnen ondersteunen. Op de dansvloer merken we vooral veel dankbaarheid. Ze voelen zich veilig en vertegenwoordigd. Dat geeft ons het gevoel dat we iets goed doen.

De nood is duidelijk. De ticketverkoop volgt. Waar wringt het?

Gaëlle (Tashattot): We zijn dankbaar voor waar we staan, maar we dragen een grote verantwoordelijkheid binnen het netwerk dat we zelf opbouwen. Die groeiende verantwoordelijkheid vertaalt zich helaas niet naar financiële onafhankelijkheid. Meestal komen instituties naar ons met een budget. Onze eerste reflex is: hoe gebruiken we dit budget optimaal ten voordele van de kunstenaars die we cureren. De restjes, of soms een aparte pot als symbolische vergoeding, is het enige wat overblijft. We zitten op een punt waar we onze werking moeten herevalueren.

Yoni (Kunty Kompany): Tot nu toe hebben we geluk gehad dat we telkens break-even draaiden. Als collectief moet je bijna kiezen: financiële gezondheid of toegankelijkheid. Momenteel maken we simpelweg geen winst omdat we onze ticketprijzen bewust laag houden. Maar we beseffen ook dat we door te groeien, automatisch binnen een commercieel circuit terechtkomen. Dat wordt een nieuw experiment, met grotere financiële risico’s.

Ook bij Viciosa komt gemeenschap op plaats één.

Ricky (Viciosa): Toegankelijkheid is cruciaal voor ons. Een inkomprijs van 15 euro is tegelijk onze boven- en ondergrens. Wanneer we dieper ingaan op hoe ze die ticketprijzen afstemmen met clubs, krijgen we geen duidelijk antwoord. De financiële afspraken variëren sterk van venue tot venue. Er bestaan geen vaste regels, dus je begeeft je in een vrije zone waarin je telkens opnieuw onderhandelt over de prijszetting.

Je merkt een duidelijke loskoppeling tussen verantwoordelijkheid voor de community en financiële gezondheid. In dit specifieke voorbeeld over ticketprijzen, merk je al meteen een breuklijn tussen collectieven en instituties. Terwijl collectieven de inkomprijs noemen als één van de voorwaarden voor een inclusief verhaal verhogen instituties de prijzen noodgedwongen op. Hoe vertaalt dit zich naar structurele samenwerkingen tussen beide?

Yoni (Kunty Kompany): We kregen al aanvragen van grotere venues. Maar als we het niet voelen, staan we ook niet te springen om ermee in zee te gaan. Je merkt wel dat clubs inzetten op veiligheid en inclusiviteit, maar het beperkt zich vaak tot oppervlakkige ingrepen. Het gaat ook om zoveel meer dan  enkel veiligheid op de dansvloer. De locatie, de omgeving van de club, de prijs, de line-up zijn evengoed cruciaal.

Vera (Viciosa): Zalen hebben het moeilijk. Zij moeten evengoed overleven binnen onzekere omstandigheden. Daardoor overstijgt de vraag het aanbod. In Brussel bijvoorbeeld heb je maar een aantal venues die in aanmerking komen voor onze feestjes. Enkel al een datum vinden is een uitdaging. Je moet bijna dankbaar zijn voor de ruimte die je krijgt, en dat verzwakt je onderhandelingspositie. Anderzijds moet je jezelf binnen deze beperkte ruimte steeds artistiek blijven heruitvinden. Je kan moeilijk vijf keer met dezelfde line-up naar exact dezelfde zaal trekken.

Gaëlle (Tashattot): Sinds ons eerste succesvolle event, krijgen we geregeld aanvragen van instituties. Bij elk projectvoorstel maken we een analyse: krijgen we carte blanche, wat is het budget, wat is de timing, het onderwerp, de artistieke richting, welke kunstenaars brengen we samen, enzovoort. We stellen ons steeds flexibel op, maar hoewel ons voortbestaan afhankelijk is van elke nieuw projecten, nemen we evengoed de vrijheid om nee te zeggen wanneer we merken dat onze visie te ver uit elkaar ligt.

Het is gek hoe dit gesprek tegelijkertijd hoopvol én wrang aanvoelt. Mocht er een succesbarometer bestaan voor collectieven, dan vinkten ze zowat elke voorwaarde af. Toch blijven ze financieel moeilijk overeind. En hoewel we nog niet alle pijnpunten van de sector benoemden, onthouden we in dit geval vooral de spreidstand tussen sterke waarden en geld. Muziek en kunst vormden altijd al een tegenpool van commercialiteit. Maar hoe bouwen we een sector uit waarin we de mensen die haar vernieuwen, niet als eerste naar de uitgang begeleiden? Tijd om ons interviewlijstje aan te vullen … who’s next?