Het begon precies een jaar geleden, op 29 augustus. Van Gils was ’s nachts met de trein onderweg naar huis toen een man haar volgde. Ze kwam die nacht niet veilig thuis. Deze persoonlijke ervaring werd in de dagen erna steeds opnieuw voorzien van dezelfde soort vragen: waarom liep je zo laat alleen buiten? Waarom had je die blote kleding aan?

“Je krijgt de schuld van wat je is overkomen, terwijl het de schuld van de dader is”, vertelt ze. Juist die reacties vormden het vertrekpunt voor haar afstudeercollectie aan AMFI. Met haar collectie The Nightwalker werd Van Gils bovendien geselecteerd als een van de finalisten van Lichting 2026, de jaarlijkse presentatie van de meest veelbelovende afstudeerders van Nederlandse modeopleidingen, die tijdens Amsterdam Fashion Week wordt gepresenteerd.

In haar collectie onderzoekt Van Gils waarom vrouwen van jongs af aan wordt geleerd zich aan te passen om geweld, intimidatie of aanranding te voorkomen. Niet alleen door andere routes te nemen of iemand te bellen, maar ook door zich anders te kleden en minder zichtbaar te zijn.

“Vrouwen wordt altijd verteld om zich kleiner te maken en om zo onzichtbaar mogelijk te zijn, met name in de nacht. Zodat we niet opgemerkt worden en ons niks overkomt.”

Met The Nightwalker draait ze dat idee om. De centrale persona van haar collectie is een vrouw die juist zichtbaar en zelfverzekerd door de nacht beweegt. Ze is uitgesproken vrouwelijk, sexy en elegant, maar tegelijkertijd intimiderend.

“Ik heb geprobeerd het contrast op te zoeken tussen er heel feminien uitzien en tegelijkertijd intimiderend overkomen.”

Van angst naar kracht

Die tegenstelling komt terug in vrijwel ieder onderdeel van de collectie. Leer wordt gecombineerd met zijde, vloeiende stoffen met ruwe materialen. Een hoge kraag maakt silhouetten mysterieus en bijna dreigend, terwijl grote heupen en rozen juist een uitgesproken vrouwelijke vorm benadrukken.

Ook keramiek speelt een belangrijke rol. Honderden stukjes gebroken keramiek zijn met touwtjes vastgemaakt aan een zwarte, doorschijnende rok. Daarvoor moest in elk stukje afzonderlijk een gaatje worden geboord, zonder dat het keramiek daarbij zou breken. Een monnikenwerk dat haar vader voor haar uitvoerde. De rozen op het keramiek stralen in eerste instantie iets zachts en vrouwelijks uit, maar doordat het keramiek is gebroken, krijgen ze een ruwer en dreigender karakter.

“Doordat je het kapot maakt, is het gelijk gevaarlijk”, zegt Van Gils. “Het is een combinatie van het vrouwelijke en het intimiderende.”

Daarnaast gebruikt ze grote sleutels als onderdeel van de collectie. Sleutels zijn voor veel vrouwen een bekend symbool van voorzichtigheid in de openbare ruimte: het advies om ze tussen de vingers te houden wanneer je ’s nachts alleen naar huis loopt. In The Nightwalker krijgen ze een andere betekenis.

“Sleutels zijn natuurlijk een object dat ons wordt verteld om tussen onze knokkels te doen. We kunnen ze gebruiken als een wapen; het is een object van angst. Maar door ze zo in mijn collectie te verwerken en het supergroot te maken, wordt het juist een object van kracht.”

Een collectie die je kunt horen

Niet alleen het uiterlijk van de kleding maakt de persona zichtbaar. Geluid is minstens zo belangrijk. De sleutels en keramische stukken bewegen mee met het lichaam en maken tijdens het lopen nadrukkelijk geluid.

Dat is geen toevallig detail. Waar vrouwen vaak het advies krijgen om ’s nachts zo min mogelijk op te vallen, kiest Van Gils met The Nightwalker bewust voor het tegenovergestelde.

“Ze moet juíst opgemerkt worden.”

Het geluid werkt volgens Van Gils bijna als een alarm. “Hier staat ze, zij mag er zijn en gehoord worden. En ze moet gewoon over de straat kunnen.”

Aanvankelijk was geluid niet eens een centraal onderdeel van het ontwerp, maar tijdens het maken van de collectie werd het steeds belangrijker. Inmiddels heeft iedere look een vorm van geluid en wordt dat tijdens de presentatie versterkt door een soundtrack.

“Het is niet alleen een visuele collectie; geluid speelt ook een belangrijke rol.”

Geen slachtofferverhaal

Hoewel haar eigen ervaring de aanleiding vormde, wil Van Gils voorkomen dat The Nightwalker wordt gezien als een ’trauma collectie’.

“Ik wil de nadruk niet leggen op mijn persoonlijke verhaal, maar op de collectie en de boodschap zelf. En ik wil ook niet zielig gevonden worden.”

Haar ervaring vormt het beginpunt, maar het uiteindelijke onderwerp is groter: de manier waarop de verantwoordelijkheid voor straatintimidatie en geweld nog te vaak bij vrouwen wordt gelegd.

Ook haar contact met de politie na het incident speelt een rol in het verhaal achter de collectie. Ze deed aangifte, maar de zaak werd niet opgepakt wegens onvoldoende bewijs, terwijl Van Gils veel informatie heeft aangeleverd en er van het station camerabeelden beschikbaar zijn.

“Dus dan vraag ik me ook af: hebben ze het wel echt geprobeerd? Ziet de politie dit wel echt als een serieus probleem?”

Die ervaring sluit aan bij de bredere vraag die onder de hele collectie ligt. Niet: wat had de vrouw anders moeten doen? Maar: waarom wordt van haar verwacht dat zij haar gedrag aanpast om veilig te zijn, en waarom wordt zij niet serieus genomen?

Voor jezelf kleden

Voor haar onderzoek verdiepte Van Gils zich in feminisme en de discussie over vrouwelijke seksualiteit. Een van de vragen die haar bezighield, was wanneer een vrouw zich voor zichzelf kleedt en wanneer haar uiterlijk wordt gezien als iets dat voor de male gaze bedoeld is.

Daar bestaat volgens haar geen eenvoudig goed of fout antwoord op.

“Ik vind dat je je voor jezelf moet kleden. Ik kleed me soms heel sexy en dat doe ik absoluut niet voor iemand anders.”

Voor haar is autonomie daarom een belangrijk onderdeel van de persona. The Nightwalker bepaalt zelf wat ze draagt. Juist die zelfstandigheid maakt haar intimiderend.

“Ik vind het een bekrompen mindset om te denken dat je er nooit sexy uit zou mogen zien, of dat je dat alleen voor een man zou doen.”

Van verwerken naar een statement

Het maken van de collectie bleek uiteindelijk ook een manier om haar eigen ervaring te verwerken. Aanvankelijk zag Van Gils zichzelf niet als slachtoffer en dacht ze dat ze haar ervaring simpelweg achter zich kon laten.

“Maar ik denk toch dat het toch wel wat dieper zat.”

Door maandenlang met het onderwerp bezig te zijn, erover te praten en het te vertalen naar kleding, veranderde de persoonlijke gebeurtenis langzaam in een maatschappelijk statement.

“Ik denk dat het werken aan de collectie mij juist heeft geholpen om het te verwerken.”

Daarmee kreeg de collectie voor haar een betekenis die verder gaat dan mode alleen. “Ik ben blij dat ik er een statement van heb kunnen maken.”

Dat statement is uiteindelijk eenvoudig: vrouwen zouden niet verantwoordelijk moeten worden gehouden voor het gedrag van anderen. Niet door hun kleding, niet door het tijdstip waarop ze naar huis lopen en niet door de route die ze kiezen.

Met The Nightwalker kiest Van Gils daarom niet voor onzichtbaarheid, maar voor aanwezigheid. Niet voor het verbergen van vrouwelijkheid, maar voor het opeisen ervan.

“Het ligt niet bij de vrouw, maar het ligt bij de man.”

De volgende stap

Met haar afstuderen aan AMFI komt voor Van Gils ook een nieuw hoofdstuk dichterbij. Tijdens haar opleiding liep ze stage bij modehuis Viktor & Rolf, een ervaring die haar passie voor het couturewerkveld verder heeft aangewakkerd.

“Tijdens mijn stage ontdekte ik hoe graag ik in deze wereld wil werken,” vertelt ze. De ervaring gaf haar niet alleen een kijkje in de praktijk van een internationaal modehuis, maar liet haar ook ervaren in welke omgeving ze zichzelf in de toekomst ziet werken. Haar ambitie ligt dan ook in het couturewerkveld, waar ze haar liefde voor het vak verder kan ontwikkelen.

Met The Nightwalker heeft Van Gils haar afstudeercollectie en haar stem als ontwerper neergezet. Nu wil ze die stem verder ontwikkelen in de professionele modewereld.

Foto credits: Matthijs Koppert