惯性聚合 高效追踪和阅读你感兴趣的博客、新闻、科技资讯
阅读原文 在惯性聚合中打开

推荐订阅源

博客园 - Franky
云风的 BLOG
云风的 BLOG
人人都是产品经理
人人都是产品经理
博客园 - 叶小钗
Engineering at Meta
Engineering at Meta
Vercel News
Vercel News
Y
Y Combinator Blog
B
Blog
Microsoft Azure Blog
Microsoft Azure Blog
C
Check Point Blog
M
MIT News - Artificial intelligence
Jina AI
Jina AI
Cyber Security Advisories - MS-ISAC
Cyber Security Advisories - MS-ISAC
Apple Machine Learning Research
Apple Machine Learning Research
Hugging Face - Blog
Hugging Face - Blog
阮一峰的网络日志
阮一峰的网络日志
罗磊的独立博客
Stack Overflow Blog
Stack Overflow Blog
F
Fortinet All Blogs
博客园 - 司徒正美
I
InfoQ
Google DeepMind News
Google DeepMind News
GbyAI
GbyAI
U
Unit 42

博客园 - Eufisky

图论方面的好书 莫斯科国立大学教材推荐 教材推荐 传火者——怀念恩师张贤科先生 2025年天津卷压轴题 2026年新高考1卷压轴题 高考题 部分关于反例的书籍 东京大学京都大学2026年入学考试试题 美国新数学丛书-New mathematical library 统一的现代数学目录, Unified modern mathematics 俄罗斯现代数学创始人H. H. 卢津著作《实变函数论》及下载链接 苏联复变函数论专家和教育家Б. В. 沙巴特 苏联的经典数学教材 Lifting The Exponent Lemma 2024A加试 2025年大湾区高一期末第18题立体几何 2025年大湾区高一下期末 2025年北京大学强基计划测试数学试题 好的网络资源 数学学习资源 中国科学院大学2025年数学分析考研真题 竞赛讲义 距离新定义 2013年中科大夏令营试题 中科院2024年数学夏令营试题
第14届XMO双线性递推数列
Eufisky · 2025-07-14 · via 博客园 - Eufisky

第14届XMO双线性递推数列


设数列 $\{a_n\}$, $\{b_n\}$满足 $a_0=b_0=1$,且对于任意自然数 $n$,均有:
$$\begin{aligned}
a_{n+1}&=\frac{6}{5}a_n-\frac{3}{5}b_n
-a_n(a_n^2+b_n^2),\\
b_{n+1}&=\frac{3}{5}a_n+\frac{6}{5}b_n
-b_n(a_n^2+b_n^2).
\end{aligned}$$
求数列 $\{a_n+b_n\}$ 的通项公式.


解.对递推式平方得:
$$\begin{aligned}
a_{n+1}^{2}&=\frac{9}{25}(2a_{n}-b_{n})^{2}
-\frac{6}{5}a_{n}(2a_{n}-b_{n})(a_{n}^{2}
+b_{n}^{2})+a_{n}^{2}(a_{n}^{2}+b_{n}^{2})^{2},\\
b_{n+1}^{2}&=\frac{9}{25}(a_{n}+2b_{n})^{2}
-\frac{6}{5}b_{n}(a_{n}+2b_{n})(a_{n}^{2}
+b_{n}^{2})+b_{n}^{2}(a_{n}^{2}+b_{n}^{2})^{2},
\end{aligned}$$
两式相加得:
$$a_{n+1}^{2}+b_{n+1}^{2}=\frac{9}{5}(a_{n}^{2}
+b_{n}^{2})-\frac{12}{5}(a_{n}^{2}+b_{n}^{2})^{2}
+(a_{n}^{2}+b_{n}^{2})^{3}.$$

定义数列 $c_{n}=a_{n}^{2}+b_{n}^{2}$, 则 $c_{0}=2$, 可以通过上式归纳出 $c_{n}=2$, 于是 $a_{n}^{2}+b_{n}^{2}=2$.

此时递推式化简为:
$$
a_{n+1}=-\frac{4}{5}a_{n}-\frac{3}{5}b_{n},\quad b_{n+1}=\frac{3}{5}a_{n}-\frac{4}{5}b_{n}.$$


## 解法一 (三角法).

记 $\theta = \arccos\left(-\frac{4}{5}\right)$,
则 $\cos \theta = -\frac{4}{5}$, $\sin \theta = \frac{3}{5}$, 再假设 $a_n = \sqrt{2} \cos \alpha_n$, $b_n = \sqrt{2} \sin \alpha_n$,于是 $\alpha_0 = \frac{\pi}{4}$,且
$$\begin{aligned}
a_{n+1} &= \sqrt{2}(\cos \theta \cos \alpha_n - \sin \theta \sin \alpha_n) = \sqrt{2} \cos(\alpha_n + \theta),\\
b_{n+1} &= \sqrt{2}(\sin \theta \cos \alpha_n + \cos \theta \sin \alpha_n) = \sqrt{2} \sin(\alpha_n + \theta).
\end{aligned}$$
即 $\alpha_{n+1} = \alpha_n + \theta$,于是 $\alpha_n = \alpha_0 + n \theta = n \theta + \frac{\pi}{4}$,那么
$$\begin{aligned}
a_n &= \sqrt{2} \cos\left(n \theta + \frac{\pi}{4}\right) = \cos n \theta - \sin n \theta,\\
b_n &= \sqrt{2} \sin\left(n \theta + \frac{\pi}{4}\right) = \cos n \theta + \sin n \theta.
\end{aligned}$$
于是 $a_n + b_n = 2 \cos n \theta = 2 \cos\left(n \arccos\left(-\frac{4}{5}\right)\right)$.

## 解法二 (线性递推).


$$
a_{n+1}=-\frac{4}{5}a_{n}-\frac{3}{5}b_{n},\quad b_{n+1}=\frac{3}{5}a_{n}-\frac{4}{5}b_{n}$$
可得
$$\begin{aligned}
a_{n+2}&=-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{3}{5}b_{n+1}=-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{3}{5}\left( \frac{3}{5}a_n-\frac{4}{5}b_n \right)\\
&=-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{9}{25}a_n+\frac{12}{25}b_n=-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{9}{25}a_n+\frac{12}{25}\times \frac{5}{3}\left( -a_{n+1}-\frac{4}{5}a_n \right)\\
&=-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{9}{25}a_n
-\frac{4}{5}a_{n+1}-\frac{16}{25}a_n
=-\frac{8}{5}a_{n+1}-a_n,
\end{aligned}$$
其特征方程为$x^2=-\frac{8}{5}x-1$,解得$x=-\frac{4}{5}\pm \frac{3}{5}\mathrm{i}$.

于是
$$
a_n=A\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n+B\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n,
$$
再由$a_0=1$, $a_1=-\frac{7}{5}$可得
$A+B=1$, $A\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) +B\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) =-\frac{7}{5}$,解得$A=\frac{1+i}{2},B=\frac{1-i}{2}$.

于是
$$
a_n=\frac{1+\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n+\frac{1-\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n.
$$

$$\begin{aligned}
b_n+a_n &=\left( -\frac{5}{3}a_{n+1}-\frac{4}{3}a_n \right) +a_n=-\frac{5}{3}a_{n+1}-\frac{1}{3}a_n\\
&=-\frac{5}{3}\left[ \frac{1+\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) ^{n+1}+\frac{1-\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) ^{n+1} \right]\\
&\quad -\frac{1}{3}\left[ \frac{1+\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n+\frac{1-\text{i}}{2}\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n \right]\\
&=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n+\left( -\frac{4}{5}-\frac{3}{5}\text{i} \right) ^n\\
&=\mathrm{e}^{\mathrm{i}n\theta}
+\mathrm{e}^{-\mathrm{i}n\theta}=2\cos \left( n\theta \right),
\end{aligned}$$
其中$\tan\theta=-\frac{3}{4}$.

## 解法三(复数法).

令$z_n=a_n+b_n\mathrm{i}$,于是
$$\begin{aligned}
z_{n+1}&=a_{n+1}+b_{n+1}\mathrm{i}=\left( -\frac{4}{5}a_n-\frac{3}{5}b_n \right) +\left( \frac{3}{5}a_n-\frac{4}{5}b_n \right) \mathrm{i}\\
&=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) a_n-\left( \frac{3}{5}+\frac{4}{5}\mathrm{i} \right) b_n=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) \left( a_n+b_n\mathrm{i} \right)\\
&=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) z_n,
\end{aligned}$$
于是
$$\begin{aligned}
z_n&=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) z_{n-1}=\cdots =\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) ^nz_0=\left( -\frac{4}{5}+\frac{3}{5}\mathrm{i} \right) ^n\left( 1+\mathrm{i} \right)\\
&=\sqrt{2}\mathrm{e}^{i\left( n\theta +\frac{\pi}{4} \right)}=\sqrt{2}\left[ \cos \left( n\theta +\frac{\pi}{4} \right) +\mathrm{i}\sin \left( n\theta +\frac{\pi}{4} \right) \right],
\end{aligned}$$
于是
$$
a_n+b_n=\sqrt{2}\left[ \cos \left( n\theta +\frac{\pi}{4} \right) +\sin \left( n\theta +\frac{\pi}{4} \right) \right] =2\cos n\theta,
$$
其中$\tan\theta=-\frac{3}{4}$.

## 解法四 (矩阵法).


$$
a_{n+1}=-\frac{4}{5}a_{n}-\frac{3}{5}b_{n},\quad b_{n+1}=\frac{3}{5}a_{n}-\frac{4}{5}b_{n}$$
可得
$$
\left( \begin{array}{c}
a_{n+1}\\
b_{n+1}\\
\end{array} \right) =\left( \begin{matrix}
-\frac{4}{5}& -\frac{3}{5}\\
\frac{3}{5}& -\frac{4}{5}\\
\end{matrix} \right) \left( \begin{array}{c}
a_n\\
b_n\\
\end{array} \right) =\cdots =\left( \begin{matrix}
-\frac{4}{5}& -\frac{3}{5}\\
\frac{3}{5}& -\frac{4}{5}\\
\end{matrix} \right) ^{n+1}\left( \begin{array}{c}
a_0\\
b_0\\
\end{array} \right).
$$

记$\cos\theta=-\frac{4}{5}$, $\sin\theta=\frac{3}{5}$,则
$$
\left( \begin{matrix}
-\frac{4}{5}& -\frac{3}{5}\\
\frac{3}{5}& -\frac{4}{5}\\
\end{matrix} \right) ^n=\left( \begin{matrix}
\cos \theta& -\sin \theta\\
\sin \theta& \cos \theta\\
\end{matrix} \right) ^n=\left( \begin{matrix}
\cos n\theta& -\sin n\theta\\
\sin n\theta& \cos n\theta\\
\end{matrix} \right),
$$
因此
$$
\left( \begin{array}{c}
a_n\\
b_n\\
\end{array} \right) =\left( \begin{matrix}
-\frac{4}{5}& -\frac{3}{5}\\
\frac{3}{5}& -\frac{4}{5}\\
\end{matrix} \right) ^n\left( \begin{array}{c}
a_0\\
b_0\\
\end{array} \right) =\left( \begin{matrix}
\cos n\theta& -\sin n\theta\\
\sin n\theta& \cos n\theta\\
\end{matrix} \right) \left( \begin{array}{c}
1\\
1\\
\end{array} \right),
$$
故$a_n=\cos n\theta -\sin n\theta ,b_n=\cos n\theta +\sin n\theta$,因此$a_n+b_n=2\cos n\theta$,其中$\tan\theta=-\frac{3}{4}$.