Καθώς οι πόλεις πυκνώνουν και οι στόχοι για απανθρακοποίηση γίνονται πιο αυστηροί, όλο και μεγαλύτερη προσοχή δίνεται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιρίων αντί για νέες κατασκευές. Για τους μηχανικούς, όμως, τα έργα αυτά έχουν ιδιαίτερες δυσκολίες: περιορισμένο ύψος ορόφων, παλιά δίκτυα εγκαταστάσεων, μικρούς χώρους για μηχανολογικό εξοπλισμό και συστήματα που δεν είχαν σχεδιαστεί για τις σημερινές απαιτήσεις άνεσης και ενεργειακής απόδοσης.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μετατροπή του ATAL Tower, ενός πρώην βιομηχανικού κτιρίου στα New Territories του Hong Kong, σε σύγχρονο χώρο γραφείων. Το έργο παρουσιάστηκε σε μελέτη των C. H. Chan και M. C. Ho στο HKIE Building Services Division Joint Symposium και δείχνει πώς η ανακαίνιση μπορεί να συνδυάσει την επαναχρησιμοποίηση της δομής με ψηφιακά εργαλεία και καλύτερη λειτουργική διαχείριση.

Η ομάδα σχεδιασμού επέλεξε να αξιοποιήσει το υπάρχον κτίριο αντί να αντικαταστήσει πλήρως τα συστήματα. Στόχος ήταν η σταδιακή ενσωμάτωση νέων λύσεων που θα μπορούσαν να λειτουργούν αποτελεσματικά στην πράξη. Έμφαση δόθηκε στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, στον πιο ευέλικτο έλεγχο των εγκαταστάσεων και στη διαφάνεια των δεδομένων λειτουργίας για τις ομάδες διαχείρισης κτιρίου.

Η μοντελοποίηση BIM χρησιμοποιήθηκε από τα πρώτα στάδια για τον έλεγχο των διατάξεων και τον συντονισμό των εγκαταστάσεων μέσα στους περιορισμένους χώρους. Παράλληλα δημιουργήθηκε ένα ψηφιακό δίδυμο (digital twin), όχι ως απλή οπτική αναπαράσταση, αλλά ως εργαλείο καθημερινής λειτουργίας. Μέσα από αυτό, οι διαχειριστές μπορούν να βλέπουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα για HVAC, φωτισμό, κατανάλωση ενέργειας και ποιότητα εσωτερικού περιβάλλοντος.

Στο σύστημα ψύξης χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη για βελτιστοποίηση της λειτουργίας των ψυκτών, με χρήση πραγματικών δεδομένων και μοντέλων physics-guided machine learning. Ωστόσο, η AI λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων και όχι ως αυτόνομο σύστημα ελέγχου, διατηρώντας τον ρόλο των μηχανικών στο κέντρο της λειτουργίας.

Το έργο αξιολογήθηκε με το σύστημα BEAM Plus New Buildings V2.0 και έλαβε προσωρινή πιστοποίηση Platinum, αντίστοιχη σε εύρος με τα BREEAM και LEED. Η εμπειρία του ATAL Tower δείχνει ότι τα μεγαλύτερα οφέλη στα έργα smart retrofit δεν προέρχονται από μεμονωμένες τεχνολογίες, αλλά από την καλή ενσωμάτωση συστημάτων και την αποτελεσματική λειτουργία τους στην πράξη.

Το πλήρες κείμενο του άρθρου The ATAL Tower: making smart retrofit work σ https://www.cibsejournal.com/case-studies/the-atal-tower-making-smart-retrofit-work/ το  CIBSE Journal (CIBSE – Chartered Institution of Building Services Engineers) είναι διαθέσιμο εδώ: