Ανάγκη μεταβατικής νομοθετικής ρύθμισης στην εκτός σχεδίου δόμηση, «για να μην χαθούν οι περιουσίες των πολιτών και μαζί τους η εμπιστοσύνη» 

Προτείνουμε ένα «Ελληνικό Κύμα Ανακαίνισης» για τη συνολική αναβάθμιση των κτιρίων, με αιχμή την ασφάλεια, την ενεργειακή αναβάθμιση και την ψηφιακή διαχείριση των υποδομών

«Στην εποχή μας, τα τρία κλειδιά είναι η ανθεκτικότητα, η προσαρμοστικότητα και ο χρόνος, που πλέον παίζει σημαντικό ρόλο», τονίζει ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός και σημειώνει ότι: «υπάρχει η διάθεση, και ελπίζω ότι θα υπάρξει και η αποτελεσματικότητα, ώστε να δούμε κάποιες εξελίξεις συνολικά στα ζητήματα της δόμησης», επισημαίνοντας ότι εντός του 2026 ολοκληρώνονται πολεοδομικές μεταρρυθμίσεις και ψηφιακά έργα, που «γίνονται όλα με πρωτοβουλία του ΤΕΕ», δίνοντας το μήνυμα ότι περνάμε σε νέα εποχή και «δεν θα συζητάμε τίποτα από αυτά που συζητάμε σήμερα».

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη μεταβατικής νομοθετικής ρύθμισης στην εκτός σχεδίου δόμηση, «για να μην χαθούν οι περιουσίες των πολιτών και μαζί τους η εμπιστοσύνη», και για ένα «Ελληνικό Κύμα Ανακαίνισης» για τη συνολική αναβάθμιση των κτιρίων, με αιχμή την ασφάλεια, την ενεργειακή αναβάθμιση και την ψηφιακή διαχείριση των υποδομών.

Σε συνέντευξη του, στο περιοδικό Ascen.tec ο Πρόεδρος του ΤΕΕ αναφέρει ότι: «εντός του 2026, θα έχουμε έναν σύγχρονο Οικοδομικό Κανονισμό, απλό και ξεκάθαρο, που ως Προεδρικό Διάταγμα θα έχει και την έγκριση του ΣτΕ, τα νέα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, που θα είναι έτοιμα σε μεγάλο ποσοστό, τις ωφέλειες από τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη, που θα φανούν πλήρως με την ένταξη των πολεοδομικών σχεδίων, την ψηφιοποίηση των αρχείων πολεοδομικής πληροφορίας», έργα που όπως τονίζει «γίνονται όλα με πρωτοβουλία του ΤΕΕ». Και προσθέτει ότι «η ένταξη των πολεοδομιών σε έναν φορέα θα βάλει τέλος σε φαινόμενα αυθαιρεσιών».

«Δεν έχουμε, την ασφάλεια δικαίου που απαιτείται στα πολεοδομικά ζητήματα», τονίζει ο Γιώργος Στασινός, επισημαίνοντας για τις περιπέτειες του ΝΟΚ, τις επιπτώσεις τους στην κατασκευαστική δραστηριότητα και την οικονομία, αλλά και ότι «κάποιοι αποφάσισαν να καταστήσουν ζητούμενο την ασφάλεια δικαίου, πλήττοντας την εικόνα της ίδιας της χώρας». Και παράλληλα τονίζει ότι «δυστυχώς, ο παραλογισμός συνεχίζεται και στην εκτός σχεδίου δόμηση, όπου επικρατεί ένα αλαλούμ, καθώς κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους οι πολίτες που αγόρασαν αγροτεμάχια με την προοπτική να χτίσουν ή που έχουν εκδώσει ακόμα και οικοδομικές άδειες». Ο Προέδρος του ΤΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη μεταβατικής νομοθετικής ρύθμισης για την εκτός σχεδίου δόμηση υπογραμμίζοντας ότι:

«Ως ΤΕΕ επιχειρούμε –μέσα και από το έργο της καταγραφής των δρόμων προ του 1977 που θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο– να δώσουμε τις λύσεις που χρειάζεται η πολιτεία. Και μέχρι τότε ζητάμε να υπάρξει μία μεταβατική περίοδος, για να μην χαθούν οι περιουσίες των πολιτών και μαζί τους η εμπιστοσύνη».

Η συνέντευξη του Προέδρου του ΤΕΕ Γιώργου Στασινού στο περιοδικό Ascen.tec  έχει ως εξής:

Κύριε πρόεδρε, η αγορά των ανελκυστήρων εξαρτάται άμεσα από την οικοδομική δραστηριότητα. Πώς αξιολογείτε την πορεία της οικοδομικής δραστηριότητας σήμερα στην Ελλάδα και ποια είναι η εικόνα που έχετε για το επόμενο διάστημα;

– Η οικοδομή είναι ο πρώτος κλάδος που πλήττεται σε μία κρίση και ο τελευταίος που επανακάμπτει. Στην Ελλάδα καταφέραμε να μπούμε σε μία θετική πορεία μετά τις απανωτές κρίσεις, και μετά αποφασίσαμε να τραβήξουμε το χαλί κάτω από τα πόδια μας. Μέσα από διάφορες ενέργειες και αποφάσεις που αφορούσαν τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, κάποιοι αποφάσισαν να καταστήσουν ζητούμενο την ασφάλεια δικαίου, πλήττοντας την εικόνα της ίδιας της χώρας. Αυτό φάνηκε έμπρακτα μέσα από το «πάγωμα», τον ραγδαίο περιορισμό στην έκδοση νέων αδειών… Δυστυχώς, ο παραλογισμός συνεχίζεται και στην εκτός σχεδίου δόμηση. Όλα αυτά οδήγησαν σε έλλειψη εμπιστοσύνης από τους πολίτες και τους επενδυτές, καθώς δεν γνωρίζουν αν θα μπορούν να εκδώσουν ή, και αν ακόμη εκδώσουν, αν θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν την οικοδομική άδεια που είχαν εκδώσει. Πλέον, νομίζω ότι υπάρχει η διάθεση, και ελπίζω ότι θα υπάρξει και η αποτελεσματικότητα, ώστε να δούμε κάποιες εξελίξεις συνολικά στα ζητήματα της δόμησης. Συγκεκριμένα, θα έχουμε μέσα στο 2026 έναν σύγχρονο Οικοδομικό Κανονισμό, απλό και ξεκάθαρο, που ως Προεδρικό Διάταγμα θα έχει και την έγκριση του (Συμβουλίου της Επικρατείας [ΣτΕ]), προκειμένου να αποφεύγονται ζητήματα αντισυνταγματικότητας. Επίσης, η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο θα βάλει τέλος σε φαινόμενα αυθαιρεσιών, όπου διαφορετικοί υπάλληλοι ακόμα και στην ίδια Πολεοδομία ακολουθούσαν διαφορετική στάση ως προς την έκδοση ή όχι αδειών. Είναι πολύ σημαντικό οι Πολεοδομίες να ανήκουν σε έναν φορέα, για να μην έχουμε διαφορετικές ερμηνείες της νομοθεσίας. Και επειδή θέλω να είμαι αισιόδοξος, στο μέλλον, με τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (που μέσα στο 2026 θα είναι έτοιμα σε μεγάλο ποσοστό), με τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη (οι ωφέλειες του οποίου θα φανούν πλήρως με την ένταξη των πολεοδομικών σχεδίων), με την ψηφιοποίηση των αρχείων πολεοδομικής πληροφορίας (έργα που γίνονται όλα με πρωτοβουλία του ΤΕΕ), με την ένταξη των πολεοδομιών σε έναν φορέα, καθώς και με έναν σύγχρονο οικοδομικό κανονισμό, δεν θα συζητάμε τίποτα από αυτά που συζητάμε σήμερα. 

Ποιοι θα λέγατε ότι είναι οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σήμερα την οικοδομική δραστηριότητα; Θα μπορούσε η ευρύτερη γεωπολιτική αναταραχή να επιφέρει επιβράδυνση το επόμενο διάστημα;

– Διαχρονικά η οικοδομική δραστηριότητα επηρεάζεται από το οικονομικό περιβάλλον, την ασφάλεια δικαίου και –φυσικά– από τις παγκόσμιες κρίσεις, που είναι ολοένα πιο συχνές. Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια καταφέραμε να βρούμε την οικονομική σταθερότητα και να επαναφέρουμε την οικονομική εμπιστοσύνη στη χώρα, που είχε εκλείψει για χρόνια… Δεν έχουμε, όμως, την ασφάλεια δικαίου που απαιτείται στα πολεοδομικά ζητήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτή τη στιγμή είναι η εκτός σχεδίου δόμηση, όπου επικρατεί ένα αλαλούμ, καθώς κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους οι πολίτες που αγόρασαν αγροτεμάχια με την προοπτική να χτίσουν ή που έχουν εκδώσει ακόμα και οικοδομικές άδειες.

Ως ΤΕΕ επιχειρούμε –μέσα και από το έργο της καταγραφής των δρόμων προ του 1977 που θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο– να δώσουμε τις λύσεις που χρειάζεται η πολιτεία. Και μέχρι τότε ζητάμε να υπάρξει μία μεταβατική περίοδος, για να μην χαθούν οι περιουσίες των πολιτών και μαζί τους η εμπιστοσύνη. Όσον αφορά την παγκόσμια πραγματικότητα, η αναταραχή που επικρατεί αυτή τη στιγμή θα επηρεάσει και την οικοδομική δραστηριότητα.

Οι τιμές των υλικών κινούνταν ήδη αυξητικά, το ενεργειακό κόστος αυξάνεται, ενώ και η εφοδιαστική αλυσίδα δέχεται πιέσεις. Η διάρκεια του πολέμου θα καθορίσει το βαθμό στον οποίο θα επηρεαστεί η αγορά των κατασκευών –και κυρίως τα έργα που είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν και ενδέχεται να καθυστερήσουν λόγω των ανατιμήσεων.

Πιστεύετε ότι θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα αυτόνομο πρόγραμμα στήριξης, τύπου «Εξοικονομώ – Αυτονομώ», στην κατεύθυνση της αναβάθμισης και πιστοποίησης των ανελκυστήρων, δεδομένου του ρόλου τους στην ενεργειακή εξοικονόμηση και την προσβασιμότητα των κτιρίων; Ποιες είναι οι θέσεις του ΤΕΕ;

– Η προσέγγιση στα προγράμματα εξοικονόμησης θα πρέπει πλέον να είναι πιο μακροπρόθεσμη, και κυρίως ξεκάθαρη. Αυτό που εισηγούμαστε είναι να υπάρχει ένας και μόνο οδηγός που θα είναι γνωστός σε όλους, και από εκεί και πέρα οι πολίτες να μπορούν να υποβάλλουν τις προτάσεις τους· και όταν θα υπάρχουν τα κονδύλια να προχωρά η κάλυψη των αιτήσεων. Και φυσικά θα πρέπει να υπάρχει η πρόνοια για την ανακαίνιση συνολικά των κτιρίων· γιατί δεν πετυχαίνουμε το μέγιστο αποτέλεσμα παρεμβαίνοντας αποσπασματικά, ανά διαμέρισμα ή ανά κατηγορία. Αυτό είναι πάγια θέση του ΤΕΕ, αλλά η πολιτεία λειτουργεί μάλλον με διαφορετικά κριτήρια… Σε αυτό το πλαίσιο, και προκειμένου να εξυπηρετήσουμε την ουσία της εξοικονόμησης και την προσβασιμότητα, θα πρέπει να υπάρξουν προβλέψεις και για τα ασανσέρ. Επομένως, θα πρέπει να πάμε σε ένα ενιαίο πρόγραμμα που θα στηρίζει την αναβάθμιση των κτιρίων μας και θα δημιουργήσει στην ουσία αυτό που έχω πει και κατά το παρελθόν: ένα «Ελληνικό Κύμα Ανακαίνισης». Θα πρέπει να συμβαδίσουμε, επιτέλους, και με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, υπερβαίνοντας, έμπρακτα και τον ανασταλτικό παράγοντα της πολυϊδιοκτησίας, που πολλές φορές «μπλοκάρει» αναγκαίες και αυτονόητες λύσεις –οι οποίες υπάρχουν. Λείπει η αυτονόητη τόλμη και επιμέλεια με έμφαση στο αποτέλεσμα… Συνοψίζοντας επισημαίνω ότι το ζητούμενο σε κάθε σχεδιασμό είναι να φέρνουμε αποτέλεσμα. Και αυτό που μπορούμε να πετύχουμε είναι να βελτιώσουμε τα κτίριά μας, ώστε να καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια και να είμαστε προστατευμένοι από τις κρίσεις. Στην εποχή μας, τα τρία κλειδιά είναι η ανθεκτικότητα, η προσαρμοστικότητα και ο χρόνος, που πλέον παίζει σημαντικό ρόλο. Για να μην μας ξεπεράσει λοιπόν η εποχή, θα πρέπει να πάμε σε ένα πρόγραμμα, με έναν οδηγό που θα περιλαμβάνει τις αναγκαίες παρεμβάσεις στο κτιριακό απόθεμα, περιλαμβανομένων των ανελκυστήρων, το οποίο στην Ελλάδα είναι γερασμένο σε μεγάλο ποσοστό.

Με την ολοκλήρωση της απογραφής των ανελκυστήρων στο ψηφιακό Μητρώο τον Ιούνιο, το οποίο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για τον κλάδο, ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα για την ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων, ιδίως ως προς την ενίσχυση των ελέγχων, τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων ανελκυστήρων;

– Αποσαφηνίζω ότι το ΤΕΕ υποστηρίζει σταθερά και ξεκάθαρα την ανάγκη για ένα ενιαίο Μητρώο, που θα αφορά την κατασκευή και τη συντήρηση των ανελκυστήρων, καθώς και το πότε και από ποιον έγινε και η κατασκευή και η συντήρηση. Είναι απολύτως κρίσιμο να υπάρχει αυτό το Μητρώο, ειδικά για τα δημόσια κτίρια και κυρίως τα νοσοκομεία, φυσικά για λόγους ασφάλειας, καθώς και για λόγους αντικειμενικής λειτουργίας. Θυμίζω ότι έχουν τραυματιστεί πολίτες σε παλαιότερα περιστατικά με ανελκυστήρες σε νοσοκομεία. Και επειδή είμαστε εδώ για να δίνουμε λύσεις, το ΤΕΕ έχει υποστηρίξει ότι το Μητρώο αυτό θα μπορούσε να ενταχθεί στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Επομένως, υπάρχει έτοιμη η βασική υποδομή.

Δεν κατανοώ, ωστόσο το εξής: Αφού η νομοθεσία προβλέπει το Μητρώο και αφού το ΤΕΕ μπορεί να αναλάβει να το φτιάξει δωρεάν, γιατί δεν έχει γίνει ακόμα…. Από εκεί και πέρα, αφού υπάρχει το Μητρώο, θέση του ΤΕΕ είναι επίσης ότι τα κτίρια πρέπει να ελέγχονται περιοδικά για θέματα ασφάλειας γενικότερα, περιλαμβανομένων των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Το πιστεύουμε, πιέζουμε και το επιδιώκουμε.