Irska planira da tokom predsjedavanja Savjetom Evropske unije u drugoj polovini ove godine poseban fokus stavi na proširenje Unije, uz cilj da se ubrzaju pregovori sa Crnom Gorom, Ukrajinom, Moldavijom i Albanijom, navodi se u nacrtu Vladine političke platforme u koji je imao uvid The Irish Times.

U dokumentu se ističe da će irski ministri i diplomate raditi na stvaranju uslova za prvo proširenje Evropske unije nakon više od decenije, a Crna Gora je označena kao prioritet u završavanju pristupnih pregovora.

“Irsko predsjedavanje ima ambiciozan program za proširenje EU, ključni alat za osiguranje bezbjednosti Evrope. Cilj nam je da pripremimo teren za prvo pristupanje novih država članica od 2013. Godine”, navodi se u dokumentu.

Ističu da Vlada Irske planira da prioritetno radi na završetku pristupnih pregovora sa Crnom Gorom, dok je cilj i ostvarivanje brzog napretka u pregovorima sa Ukrajinom i Moldavijom, kao i Albanijom.

Crna Gora, koja je pregovore o članstvu počela 2008. godine, prema ocjenama iz dokumenta, mogla bi postati članica Evropske unije 2028. godine.

Irska će predsjedavati Savjetom EU od 1. jula do kraja godine, a ta uloga podrazumijeva posredovanje među državama članicama i traženje kompromisa o ključnim evropskim pitanjima.

U nacrtu se navodi da su Crna Gora i Albanija trenutno najbliže završavanju reformi neophodnih za članstvo, dok je ruska invazija na Ukrajinu dala novi podsticaj politici proširenja kako bi se spriječilo jačanje ruskog uticaja u regionu Balkana i istočne Evrope.

Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski traži ubrzanje procesa pristupanja njegove zemlje Evropskoj uniji, iako pojedine članice, među kojima su Francuska, Holandija i Poljska, imaju rezerve prema brzom prijemu Ukrajine u blok.

Posljednje veliko proširenje Evropske unije dogodilo se 2004. godine tokom prethodnog irskog predsjedavanja, kada je Uniji pristupilo deset novih država, uglavnom iz centralne i istočne Evrope, dok je Hrvatska posljednja članica koja je pristupila EU 2013. godine.

Prema nacrtu politike, Vlada te zemlje planira da intenzivnije promoviše „prednosti“ proširenja EU i među građanima država kandidata i unutar same Evropske unije.

U dokumentu se navodi i da se Crna Gora smatra testom spremnosti Evropske unije da ponovo otvori vrata novim članicama.

Odluke o proširenju zahtijevaju jednoglasnu podršku svih članica Evropske unije, a među izazovima se ističe mogućnost održavanja referenduma u Francuskoj tokom procesa ratifikacije budućih proširenja.