Η μετάβαση των ευρωπαϊκών πόλεων προς την κλιματική ουδετερότητα δεν περνά μόνο μέσα από μεγάλα τεχνικά έργα ή νέες υποδομές. Περνά και μέσα από διαφορετικούς τρόπους χρηματοδότησης, συνεργασίας και συμμετοχής των πολιτών. Αυτό αναδεικνύουν οι πρόσφατες πρωτοβουλίες του Pilot Cities Programme, με παραδείγματα από πόλεις όπως το Lund, το Bucharest District 2, η Copenhagen και το Porto.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα του πώς μπορούν οι πόλεις να χρηματοδοτήσουν την πράσινη μετάβαση όταν οι διαθέσιμοι δημόσιοι πόροι δεν επαρκούν. Το άρθρο “The money trail: how European cities are rewriting climate finance” παρουσιάζει πώς πόλεις όπως η Dijon, το Bristol, η Budapest, το Malmö και το Espoo αναζητούν νέες λύσεις, μέσα από μικτά επενδυτικά σχήματα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, συμμετοχικά επενδυτικά μοντέλα, αλλά και νέες πρακτικές σε δημόσιες συμβάσεις και δημοτικούς προϋπολογισμούς με έμφαση στις εκπομπές άνθρακα.

Στο παράδειγμα του Lund της Σουηδίας, η τοπική διοίκηση επέλεξε να δει την κλιματική πολιτική πιο συνολικά. Αντί να αντιμετωπίζει κάθε δράση ξεχωριστά, συγκέντρωσε δεκάδες πρωτοβουλίες σε ένα ενιαίο “χαρτοφυλάκιο”, ώστε να αναδειχθούν οι μεταξύ τους συνδέσεις και η συνολική συμβολή τους στην απανθρακοποίηση της πόλης μέχρι το 2030. Η προσέγγιση αυτή δίνει έμφαση στη διακυβέρνηση πολλαπλών επιπέδων και στον καλύτερο συντονισμό των έργων και των φορέων. Lund climbs higher for a fresh take on multilevel governance.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Bucharest District 2, όπου η κλιματική δράση συνδέθηκε άμεσα με τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Κάτοικοι, φοιτητές, πολεοδόμοι και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης συνεργάστηκαν για να σχεδιάσουν λύσεις βασισμένες στη φύση για τις ίδιες τις γειτονιές τους. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η εμπειρία αυτή εξελίσσεται πλέον σε ένα μοντέλο που μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.  What Bucharest’s District 2 can teach Europe about climate action.

Στην Copenhagen, η προσπάθεια για κλιματική θετικότητα μέχρι το 2035 επικεντρώνεται και στη θέρμανση των κτιρίων. Μέσα από το έργο Flexumers4Future, τα κτίρια λειτουργούν πιο ενεργά μέσα στο ενεργειακό σύστημα, προσαρμόζοντας τη ζήτηση θερμότητας στις ώρες όπου το ενεργειακό αποτύπωμα είναι χαμηλότερο. Πρόκειται για μια προσέγγιση που συνδέει την ενεργειακή ευελιξία με τη μείωση εκπομπών και τη βελτιστοποίηση των δικτύων θέρμανσης. Copenhagen’s Heat Flexibility Drive for Carbon Positivity.

Τέλος, το Porto επενδύει περισσότερο στη συμμετοχή των πολιτών μέσα από την εφαρμογή WAKE UP!, μια ψηφιακή πλατφόρμα που συνδέει καθημερινές συνήθειες — όπως οι μετακινήσεις, η κατανάλωση ενέργειας ή η ανακύκλωση — με τους στόχους της πόλης για κλιματική ουδετερότητα έως το 2030. Μέσα από ανταμοιβές και εξατομικευμένα δεδομένα, η εφαρμογή επιχειρεί να μετατρέψει την ατομική συμπεριφορά σε συλλογική δράση. Porto’s ambitious pledge to reach climate neutrality by 2030 is on the cusp of a citywide effort: one that embraces its people power, the ancient city’s spirit of innovation and its tradition of reimagining itself for two thousand years of continuous urban life.

Πόλεις που δεν συμμετέχουν στις 112 πόλεις της EU Cities Mission, αλλά επιδιώκουν την κλιματική ουδετερότητα, μπορούν πλέον να λάβουν δωρεάν εξειδικευμένη υποστήριξη μέσω του NetZeroCities Technical Helpdesk. Η υπηρεσία, που λειτουργεί από την EU Cities Mission Platform, προσφέρει εξατομικευμένη τεχνική καθοδήγηση, προτάσεις από ειδικούς και πρόσβαση σε τεχνογνωσία και καλές πρακτικές από πόλεις-μέλη του Mission, προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις προτεραιότητες κάθε τοπικής αρχής. Η διαδικασία συμμετοχής είναι απλή, μέσω σύντομης αίτησης ενδιαφέροντος. Free expert support for cities beyond the 112 Mission cities