Μπορούν οι έξυπνες προσόψεις να κάνουν πραγματικά τα κτίρια πιο “πράσινα” και πιο άνετα; Η πιο πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση του έργου SMARTeeSTORY επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα και τα συμπεράσματα δείχνουν πως η απάντηση δεν είναι τόσο απλή.

Οι αυτοματοποιημένες προσόψεις —όπως κινητά συστήματα σκίασης ή έξυπνα παντζούρια που προσαρμόζονται στις συνθήκες— θεωρούνται συχνά ως τεχνολογίες που μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που διαχειριζόμαστε την ενέργεια στα κτίρια. Υπόσχονται λιγότερη κατανάλωση, καλύτερη ποιότητα φωτισμού και περισσότερη άνεση για τους χρήστες. Μια εκτεταμένη ανασκόπηση, που πραγματοποιήθηκε για το SMARTeeSTORY και καθοδηγήθηκε από το Technical University of Delft (TU Delft), εξέτασε σχεδόν 100 μελέτες για να δει τι ισχύει στην πράξη. Η έρευνα αξιολόγησε την απόδοση των συστημάτων σε πραγματικά γραφεία, σε εργαστηριακά περιβάλλοντα και μέσα από προσομοιώσεις.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αυτοματοποιημένες προσόψεις πράγματι μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας, κυρίως περιορίζοντας τις ανάγκες για φωτισμό και ψύξη. Επίσης, υπερτερούν σε θέματα διαχείρισης θάμβωσης και υπερβολικής ηλιοφάνειας σε σχέση με τα χειροκίνητα συστήματα. Όμως, όταν μιλάμε για την εμπειρία των χρηστών, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη. Κάποιοι χρήστες προτιμούν να έχουν τον πλήρη έλεγχο της σκίασης, ενώ άλλοι εκτιμούν την άνεση που προσφέρει η αυτοματοποίηση. Επιπλέον, ενώ η οπτική άνεση έχει μελετηθεί αρκετά, παράγοντες όπως η ποιότητα

Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερη έρευνα σε πραγματικές συνθήκες. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με αυτές τις τεχνολογίες είναι κρίσιμη για το σχεδιασμό κτιρίων που δεν είναι μόνο ενεργειακά αποδοτικά, αλλά και άνετα και φιλικά προς τους χρήστες. Το έργο SMARTeeSTORY εστιάζει ακριβώς σε αυτό: να βοηθήσει ιστορικά και σύνθετα κτίρια να γίνουν πιο έξυπνα και πιο βιώσιμα, χωρίς να υποβαθμίζεται η άνεση ή ο αρχιτεκτονικός τους χαρακτήρας.

Μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη επιστημονική δημοσίευση εδώ: Influence of automated façades on comfort and energy: A critical review, P. de la Barra, E. Brembilla, A. Prieto, C. Vásquez, U. Knaack, A. Luna-Navarro,  Energy and Buildings, Volume 347, Part B, ISSN 0378-7788, https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2025.116290