Με βαθιά θλίψη το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αποχαιρετά την Αρχιτέκτονα Μηχανικό Ελένη Πορτάλιου που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 79 ετών, έχοντας διαγράψει μία σημαντική πορεία με διεθνή αναγνώριση στο αντικείμενό της, ενώ συμμετείχε ενεργά, ως επιστήμων και ακτιβίστρια, στα κοινωνικά κινήματα για την πόλη, το περιβάλλον και την οικολογία. Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ, στην τελευταία της συνεδρίαση, μνημόνευσε και τίμησε την εκλιπούσα, αναδεικνύοντας την πολύχρονη προσφορά της.

Η Ελένη Πορτάλιου υπήρξε μέλος του ΤΕΕ από το 1970 και διετέλεσε επανειλημμένα μέλος της Αντιπροσωπείας (10/04/2001 – 10/03/2004,  11/03/2004 – 07/06/2005, 21/02/2007 – 01/04/2007, 31/05/2010 – 10/07/2010), όπου ήταν ιδιαίτερα ενεργή με τις παρεμβάσεις και τις τοποθετήσεις της, ενώ από τον Οκτώβριο του 2011 ήταν ομότιμο μέλος ΤΕΕ.

Παράλληλα, συνέβαλε συνεχώς στην εκπαίδευση των μηχανικών, ιδιαίτερα της Αρχιτεκτονικής, μέσα από το ακαδημαϊκά της καθήκοντα αλλά και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των Μηχανικών με τις τοποθετήσεις της ως εισηγήτρια σε σειρά σεμιναρίων και ομιλήτρια σε επιστημονικές διαλέξεις και ημερίδες που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Είχε διατελέσει, επίσης, πρόεδρος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων, ενώ ήταν ομότιμη καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στη σχολή που δεκαετίες πριν είχε εισαχθεί με μεγάλη επιτυχία (5^η κατά σειρά) και από την οποία αποφοίτησε το 1970.

Στόχος της ήταν η αρχιτεκτονική έρευνα μέσω της αρχιτεκτονικής πρακτικής και αυτόν υπηρέτησε κατά την εκπόνηση μεγάλου αριθμού μελετών στο γραφείο που διατηρούσε από το 1970 έως και το 2015. Το έργο της η Κατοικία στη Μαλακάσα είχε τιμηθεί με το διεθνές βραβείο Mies Van Der Rohe.

Από τα πρώτα νεανικά της χρόνια ασχολήθηκε σταθερά με τα πολιτικά και κοινωνικά επίδικα, ως μέλος, κυρίως, κοινωνικών κινημάτων για τα δικαιώματα, το περιβάλλον και την πόλη με πολλαπλές αντίστοιχες δημοσιεύσεις σε συνέδρια, συζητήσεις και κυρίως συμμετοχή επί του πεδίου. Όπως η ίδια είχε αναφέρει, από τις πρωτοβουλίες που χαρακτηρίζουν τη δράση της είναι η Κίνηση για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα, που υπήρξε ακατάβλητος δικαιωματικός φορέας και διαμόρφωσε τις επιλογές της.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Κίνησης για την Υπεράσπιση των Κοινωνικών και Πολιτικών Δικαιωμάτων, συμμετείχε στο φεμινιστικό κίνημα, ενώ υπήρξε μέλος της κίνησης Αττική-SOS και της Πρωτοβουλίας για το Δικαίωμα στην Πόλη. Ήταν μέλος της επιτροπής Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ. Είχε εκλεγεί για δύο θητείες δημοτικός σύμβουλος με την Ανοιχτή Πόλη στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων, ενώ υπήρξε δύο φορές υποψήφια δήμαρχος.

Η Ελένη Πορτάλιου είχε δημοσιεύσει κείμενα στον Τύπο και είχε εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές.

«Πατρίδα μου είναι ο κατοικημένος κόσμος της μνήμης, ατομικής και συλλογικής. Εργάζομαι συστηματικά μέσω του θεωρητικού μου έργου σε θέματα μνήμης και ιστορίας» είχε αναφέρει η ίδια υπογράφοντας τα «διαπιστευτήριά» της στην προσωπική της ιστοσελίδα με τη δράση και το έργο της.

Η Ελένη Πορτάλιου αγωνίστηκε με συνέπεια για τον δημόσιο χαρακτήρα του αστικού χώρου και για τα επαγγελματικά δικαιώματα των μηχανικών. Ο τεχνικός κλάδος χάνει μια σημαντική συνάδελφο που δεν περιορίστηκε στην αίθουσα διδασκαλίας ή στο σχεδιαστήριο, αλλά επέλεξε να είναι παρούσα και στη δημόσια ζωή.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός δήλωσε: «Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αποχαιρετά με σεβασμό και θλίψη την Ελένη Πορτάλιου. Υπήρξε μία σημαντική αρχιτέκτονας που κατάφερε να συνδυάσει με σπάνια συνέπεια την επιστημονική συνέπεια με τη δέσμευση στα κοινά — στην πόλη, στο Πολυτεχνείο, στον κλάδο μας. Δίδασκε έμπρακτα πώς να κοιτάζεις τον κόσμο με υπευθυνότητα και με το έργο της αφήνει κληρονομιά στον κλάδο. Στην οικογένειά της και σε όλους όσοι τη γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί της, εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια.»