Μια νέα επιστημονική μελέτη ανοικτής πρόσβασης, που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2026 στο διεθνές περιοδικό Nature Energy, δείχνει ότι τα φωτοβολταϊκά στις στέγες κτιρίων θα μπορούσαν να καλύψουν περίπου το 40% της μελλοντικής ηλεκτρικής ζήτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2050. Η μελέτη τιτλοφορείται Mapping Europe’s rooftop photovoltaic potential with a building–level database και υπογράφεται από τους Kakoulaki, G., Kenny, R., Nigel, T. et al.
https://doi.org/10.1038/s41560-025-01947-x

Το έργο εκπονήθηκε από ερευνητές του Joint Research Centre (JRC) και αξιοποιεί πανευρωπαϊκά δεδομένα που έχουν αναπτυχθεί για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ενέργεια και το κλίμα. Τα αποτελέσματα συνδέονται άμεσα με βασικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η αναθεωρημένη Energy Performance of Buildings Directive, το RePowerEU plan και το European Solar Rooftops Initiative, και στοχεύουν να στηρίξουν τον σχεδιασμό πολιτικών και επενδύσεων σε όλα τα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι στέγες των περίπου 271 εκατομμυρίων κτιρίων της ΕΕ θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν συνολική εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών περίπου 2,3 terawatts peak (TWp). Με τη σημερινή τεχνολογία, αυτό μεταφράζεται σε ετήσια παραγωγή περίπου 2.750 terawatt-hours (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 40% των αναγκών ενός πλήρως ανανεώσιμου ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος το 2050.

Ιδιαίτερα σημαντικό για τον τεχνικό κόσμο είναι ότι, για πρώτη φορά, το δυναμικό αυτό υπολογίζεται σε επίπεδο μεμονωμένου κτιρίου για ολόκληρη την ΕΕ. Η ανάλυση βασίζεται στο European Digital Building Stock Model (DBSM R2025), ένα γεωχωρικό σύνολο δεδομένων υψηλής ανάλυσης που καλύπτει όλα τα κράτη μέλη και συνδυάζεται με εθνικά διοικητικά στοιχεία. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει ακριβέστερο ενεργειακό σχεδιασμό, από το επίπεδο της πολυκατοικίας έως αυτό της πόλης, της περιφέρειας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά.

Το συνολικό τεχνικό δυναμικό κατανέμεται περίπου σε 1.800 GWp για κτίρια κατοικίας και 500 GWp για μη οικιστικά κτίρια, όπως γραφεία, εμπορικά και βιομηχανικά ακίνητα. Η μελέτη λαμβάνει υπόψη και τη σημαντική πρόοδο της τεχνολογίας των φωτοβολταϊκών, με την απόδοση μετατροπής να έχει αυξηθεί από περίπου 18% το 2018 σε 22% το 2025, καθώς και τη μεγαλύτερη πυκνότητα ισχύος που είναι εφικτή σε επίπεδες στέγες μεγάλων κτιρίων.

Σε σχέση με τους ενδιάμεσους στόχους της ΕΕ, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι έως το 2030 πάνω από το 50% του στόχου για 700 GW εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών θα μπορούσε να καλυφθεί μόνο από στέγες μη οικιστικών κτιρίων. Σε χώρες όπως η Κύπρος, η Φινλανδία και η Δανία, το δυναμικό αυτό αρκεί για να καλύψει σχεδόν το σύνολο των εθνικών στόχων που έχουν τεθεί στα National Energy and Climate Plans (NECPs) 2021–2030, τα οποία επικαιροποιήθηκαν το 2024.

Παρά το μεγάλο αυτό δυναμικό, σήμερα μόλις περίπου το 10% των ευρωπαϊκών στεγών διαθέτουν φωτοβολταϊκά. Ωστόσο, τα συστήματα σε στέγες αντιπροσωπεύουν ήδη το 61% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών στην ΕΕ (339 GWp το 2024). Δεδομένου ότι τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το 42% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ενέργεια, ο κτιριακός τομέας αποτελεί κεντρικό πεδίο παρέμβασης για την ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική.

Η δημόσια διάθεση του DBSM R2025 και του σχετικού κώδικα από το Joint Research Centre ενισχύει την αρχή της Open Science και δίνει στους μηχανικούς, τους μελετητές, τους δήμους και τους επενδυτές ένα ισχυρό εργαλείο για πιο στοχευμένες, δίκαιες και τεχνικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις στον τομέα της ηλιακής ενέργειας στα κτίρια.

Στοιχεία δημοσίευσης, Kakoulaki, G., Kenny, R., Nigel, T. et al. Mapping Europe’s rooftop photovoltaic potential with a building-level database. Nature Energy (2026).
https://doi.org/10.1038/s41560-025-01947-x

Πηγή: https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-news-and-updates/rooftop-solar-could-meet-40-eus-long-term-electricity-demand-2026-01-21_en