Σε μια περίοδο όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει το Advanced Materials Act, η επιστημονική κοινότητα κλήθηκε να συμβάλει με τεκμηριωμένες προτάσεις για το μέλλον του τομέα.

Στις 21 Απριλίου, το The Scientific Advice Mechanism to the European Commission (SAM), παρέδωσε επίσημα τη σχετική επιστημονική του συμβουλή στην European Commissioner for Startups, Research and Innovation, Ekaterina Zaharieva. Η συμβουλή αυτή βασίζεται σε δύο βασικά δημοσιεύματα: το Evidence Review Report που εκπονήθηκε από το SAPEA consortium και το Scientific Opinion από το Group of Chief Scientific Advisors, τα οποία είναι πλέον ελεύθερα διαθέσιμα.

Τα προηγμένα υλικά –δηλαδή υλικά με νέες ή βελτιωμένες ιδιότητες και επιδόσεις– αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο σε τομείς όπως η ενέργεια, οι κατασκευές, η υγεία, τα ηλεκτρονικά και οι μεταφορές. Από ημιαγωγούς και κβαντικά υλικά μέχρι βιοϋλικά και σύνθετα υλικά, οι εφαρμογές τους μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο που σχεδιάζονται προϊόντα και υποδομές, συμβάλλοντας παράλληλα στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Η επιστημονική εργασία Advanced Materials: Evidence Review Report προέκυψε από τη συνεργασία πολλών οργανισμών και δικτύων. Το SAPEA (Science Advice for Policy by European Academies), σε συνεργασία με το Euro-CASE (European Council of Applied Sciences, Technologies and Engineering), συντόνισε μια ομάδα 22 ειδικών από όλη την Ευρώπη. Στη διαδικασία συμμετείχαν επίσης φορείς της βιομηχανίας και της καινοτομίας, ενώ έγιναν workshops με stakeholders και ανεξάρτητους reviewers. Τα αποτελέσματα τροφοδότησαν το έργο του Group of Chief Scientific Advisors, το οποίο διατύπωσε την τελική Scientific Opinion προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως ισχυρή βάση στην έρευνα και στην υπολογιστική προσομοίωση. Ωστόσο, υπάρχουν και προκλήσεις: κατακερματισμός των οικοσυστημάτων καινοτομίας, χαμηλότερες ιδιωτικές επενδύσεις σε σχέση με άλλες περιοχές, περιορισμένα δεδομένα για αξιοποίηση από τεχνητή νοημοσύνη και δυσκολίες στη μετάβαση από την έρευνα στην αγορά (το γνωστό “valley of death”). Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για ανάπτυξη δεξιοτήτων και καλύτερη διασύνδεση μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας.

Οι προτάσεις προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής εστιάζουν, μεταξύ άλλων, στην αξιοποίηση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα Digital Twins, στην ενίσχυση προτύπων και ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντων, καθώς και στη δημιουργία συνθηκών που θα βοηθήσουν τα ερευνητικά αποτελέσματα να φτάσουν πιο γρήγορα στην αγορά. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται επίσης στη διασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες και σε προσιτή πράσινη ενέργεια.

Το σχετικό introductory video και περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμα στα επίσημα

Σε επίπεδο πολιτικής, η πρωτοβουλία Advanced Materials Act βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης και τη μείωση των εξαρτήσεων από κρίσιμους πόρους. Η υιοθέτησή της αναμένεται το τέταρτο τρίμηνο του 2026, μετά και την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών διαβούλευσης.

Ως επόμενο βήμα, η ευρωπαϊκή κοινότητα καλείται να αξιοποιήσει τα πορίσματα αυτά για να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ έρευνας και βιομηχανίας, να επενδύσει σε δεξιότητες και υποδομές και να επιταχύνει την υιοθέτηση καινοτόμων υλικών στην αγορά. Για τους μηχανικούς, το πεδίο αυτό ανοίγει νέες προοπτικές, αλλά και απαιτήσεις για συνεχή ενημέρωση και προσαρμογή στις τεχνολογικές και κανονιστικές εξελίξεις.

Το πλήρες κείμενο του δημοσιεύματος Advanced Materials: Evidence Review Report. SAPEA (2026). DOI 10.5281/zenodo.18222345 είναι διαθέσιμο εδώ

Πηγή: https://scientificadvice.eu/advice/advanced-materials/