Το Ινστιτούτο Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης – ΙΕΝΕ στο πλαίσιο μιας σειράς μελετών που διεξάγει για τις τάσεις στον ενεργειακό τομέα, δημοσίευσε πρόσφατα, μελέτη με τίτλο: Οι Τάσεις στον Διεθνή και Ελληνικό Ενεργειακό Τομέα για το Α’ Εννιάμηνο του 2025 (Μ86), η οποία εκπονήθηκε από το Τμήμα Ανάλυσης και Μελετών του ΙΕΝΕ.

Η παρούσα μελέτη καλύπτει τις μεταβολές στις τιμές ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και πετρελαίου σε επίπεδο Ευρώπης και Ελλάδας και τις μεταβολές στη συνολική ζήτηση ενέργειας. Παράλληλα, αναλύονται ενεργειακά μεγέθη που αφορούν τις εισαγωγές και εξαγωγές κυρίως του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου, όπως και το μείγμα καυσίμου στην ηλεκτροπαραγωγή.

Σύμφωνα με τη μελέτη, προτεραιότητα πλέον έχουν οι επενδύσεις σε υδρογονάνθρακες, με λιγότερη έμφαση να δίνεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Παρά ταύτα, είναι σαφές ότι η ενεργειακή μετάβαση συνεχίζεται βασισμένη στον ρεαλισμό, συνδυάζοντας ΑΠΕ και συμβατικά καύσιμα, με παράλληλο στόχο τη μείωση των εκπομπών του θερμοκηπίου, τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης σε εθνικό επίπεδο, τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας, την ενίσχυση της εγχώριας ανταγωνιστικότητας και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Ακόμα, όσον αφορά το παγκόσμιο ενεργειακό περιβάλλον, η ζήτηση για ενέργεια αυξάνεται συνεχώς καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός μεγαλώνει και οι ανάγκες για άνεση και αυξημένη χρήση της τεχνολογίας πολλαπλασιάζονται. Αυτό οδηγεί πίεση στους φυσικούς πόρους και αναγκάζει τα κράτη να αναζητούν νέες λύσεις για την κάλυψη των αναγκών τους.

Στη μελέτη αναφέρεται ότι οι κυριότερες πηγές ενέργειας που χρησιμοποιούνται σήμερα προέρχονται από ορυκτά καύσιμα, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας. Αυτά τα καύσιμα υπήρξαν για δεκαετίες η βάση της παγκόσμιας οικονομίας, όμως συνοδεύονται από σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες. Η καύση των ορυκτών καυσίμων απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα και άλλων ρύπων και έχει οδηγήσει τις χώρες σε μια κοινή προσπάθεια μετάβασης προς πιο καθαρές μορφές ενέργειας.

Στην Ελλάδα, η ανά καύσιμο ζήτηση καταδεικνύει σημαντική μείωση την περίοδο 2010 – 2023 για το πετρέλαιο και τα πετρελαϊκά προϊόντα όπως και για τον ηλεκτρισμό, η οποία μειώθηκε κατά 21.5% και 13.9% αντίστοιχα, σε αντίθεση με το φυσικό αέριο που αυξήθηκε κατά 22.8%.

Στην παρούσα μελέτη αναφέρεται επίσης ότι κάποτε η Ελλάδα κινδύνευε με black out τις ώρες που η παραγωγή ενέργειας αδυνατούσε να καλύψει τη ζήτηση σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα. Το κατεξοχήν μέτρο αντιμετώπισης ήταν οι επιλεκτικές διακοπές στην κατανάλωση που βίωσαν με σκληρό τρόπο χιλιάδες νοικοκυριά τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα το πρόβλημα συνδέεται με τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Σχετικά με την απορριπτόμενη ενέργεια στην Ελλάδα, η ραγδαία διείσδυση των ΑΠΕ και το υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον για την πράσινη ανάπτυξη τα τελευταία δύο χρόνια στην Ελλάδα έχει οδηγήσει στην απόρριψη, όλο και συχνότερα, χιλιάδων μεγαβατωρών παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της αδυναμίας του συστήματος να απορροφήσει την ενέργεια που παράγουν φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πλέον, το σύστημα έχει φτάσει στα όρια του και οι απορρίψεις ενέργειας μονιμοποιούνται για να αποτραπεί ένα εκτεταμένο black out.

Μπορείτε να κατεβάσετε τη μελέτη του ΙΕΝΕ: Οι Τάσεις στον Διεθνή και Ελληνικό Ενεργειακό Τομέα για το Α’ Εννιάμηνο του 2025 μέσα από εδώ.