Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι κάτι στατικό· αλλάζει, επανερμηνεύεται και επηρεάζεται συνεχώς από κοινωνικές, πολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Αυτό ακριβώς βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς virtual συνεδρίου Ctrl+S Culture: AI and Heritage in a Digital World, που διοργάνωσε το ICCROM (International Centre for the Study of the Preservation and Restoration of Cultural Property) στις 19–21 Νοεμβρίου 2025.

Το συνέδριο έθεσε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να συμβάλει στην καταγραφή, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς να υποκαταστήσει τις ανθρώπινες αξίες και τη γνώση;

Στη συζήτηση συμμετείχαν 2.398 επαγγελματίες από 145 χώρες, από μουσεία, αρχεία, πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς, την έρευνα και τις δημιουργικές βιομηχανίες. Σε τρεις ημέρες, με κεντρικές ομιλίες, πάνελ, εργαστήρια και πρακτικές παρουσιάσεις, αναδείχθηκαν εφαρμογές της AI στη διαχείριση κινδύνων, την τεκμηρίωση μνημείων, την παρακολούθηση επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, αλλά και τα όρια που θέτουν η δεοντολογία, η διαφάνεια και η συμμετοχή των κοινοτήτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ότι, παρά τις δυνατότητες της τεχνολογίας – από μηχανική μάθηση και προγνωστικά μοντέλα έως ψηφιακές αναπαραστάσεις και δημιουργικές εφαρμογές – ο άνθρωπος παραμένει στο κέντρο της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η AI μπορεί να ενισχύσει τις ανθρώπινες ικανότητες και να υποστηρίξει κρίσιμες αποφάσεις, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επιτόπια εμπειρία, τη χειρωνακτική δεξιότητα και την τοπική γνώση.

Το συνέδριο ανέδειξε επίσης τη σημασία των ποιοτικών και πολυφωνικών δεδομένων, τον ρόλο των αρχείων ως πολύτιμων πόρων για την εκπαίδευση συστημάτων AI και την ανάγκη να εκπροσωπούνται επαρκώς περιοχές και κοινότητες που μέχρι σήμερα μένουν στο περιθώριο των ψηφιακών οικοσυστημάτων.

Συνολικά, το Ctrl+S Culture επιβεβαίωσε ότι το μέλλον της πολιτιστικής κληρονομιάς βρίσκεται στη συνεργασία τεχνολογικής καινοτομίας και ανθρώπινης εξειδίκευσης, μέσα από υπεύθυνο και συμπεριληπτικό ψηφιακό μετασχηματισμό.

Το υλικό του συνεδρίου είναι ήδη διαθέσιμο δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους δεν το παρακολούθησαν ζωντανά να έχουν πλήρη εικόνα των συζητήσεων και των παρεμβάσεων.

Διατίθενται:

Watch the conference

Book of Abstracts

Recording Day 1

Recording Day 2 και

Recording Day 3

Πηγή: Ctrl+S Culture: AI and Heritage in a Digital World – Conference Wrap-Up https://www.iccrom.org/news/ctrls-culture-ai-and-heritage-digital-world-%E2%80%93-conference-wrap