Η European Investment Bank (EIB), μέσω του Circular City Centre – C3, δημοσίευσε τον Οκτώβριο 2025 τον νέο οδηγό Circular public procurement in cities. Πρόκειται για ένα πρακτικό και κατανοητό εργαλείο που απευθύνεται κυρίως σε δημόσιους φορείς και επαγγελματίες του χώρου των δημοσίων συμβάσεων, δείχνοντας πώς η προμήθεια έργων, αγαθών και υπηρεσιών μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός μετάβασης στην κυκλική οικονομία σε επίπεδο πόλης.

Ο οδηγός εκπονήθηκε σε συνεργασία με τους ICLEI Europe και Circle Economy και απαντά σε συνηθισμένες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πόλεις, όπως οι ανησυχίες για τον ανταγωνισμό, η έλλειψη πολιτικής βούλησης και η ανάγκη ενίσχυσης των δεξιοτήτων των δημοσίων προμηθευτών. Παρουσιάζει πώς μπορούν να ενσωματωθούν κριτήρια κυκλικότητας στις υφιστάμενες διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων, χωρίς να απαιτούνται ριζικές θεσμικές αλλαγές, και παραθέτει ενδεικτικά κριτήρια που έχουν ήδη εφαρμοστεί επιτυχώς σε διαγωνισμούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που στηρίζει την κυκλική δημόσια προμήθεια, όπως ο Net Zero Industry Act (NZIA) και ο Sustainable Products Regulation, δείχνοντας πώς οι πόλεις μπορούν να αξιοποιήσουν τις ευρωπαϊκές πολιτικές προς όφελος της βιωσιμότητας και της τοπικής ανάπτυξης.

Στο πρακτικό σκέλος, ο οδηγός συγκεντρώνει παραδείγματα από 43 πόλεις και περιφερειακές αρχές της Ευρώπης. Στον τομέα των έργων και των υποδομών, αναδεικνύεται η ενσωμάτωση κυκλικών αρχών από τη φάση του σχεδιασμού έως την κατεδάφιση, με στόχο τη μείωση του ενσωματωμένου άνθρακα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Yliopistonkatu Street στην πόλη Tampere, το πρώτο κυκλικό έργο υποδομής στη Φινλανδία, όπου επαναχρησιμοποιήθηκε το 70% των προϊόντων εκσκαφής και χρησιμοποιήθηκε 50% ανακυκλωμένη άσφαλτος, αποδεικνύοντας ότι οι κυκλικές λύσεις μπορούν να είναι και ποιοτικές και οικονομικά αποδοτικές.

Στα αγαθά, ο οδηγός δείχνει πώς η προμήθεια επίπλων, υφασμάτων ή εξοπλισμού ΤΠΕ μπορεί να μειώσει τις εκπομπές που συνδέονται με την κατανάλωση, μέσα από απαιτήσεις για επισκευασιμότητα, σχήματα επιστροφής προϊόντων και χρήση ανακυκλωμένων υλικών. Στη Niort της Γαλλίας, για παράδειγμα, ο δήμος επέλεξε να ανακαινίσει 350 θέσεις εργασίας αντί να αγοράσει νέο εξοπλισμό, μειώνοντας τα απόβλητα, το κόστος και ενισχύοντας την τοπική αγορά.

Όσον αφορά τις υπηρεσίες, ο οδηγός προτείνει νέες μορφές συμβάσεων, όπως μίσθωση, συντήρηση και μοντέλα “product-as-a-service”, που παρατείνουν τον κύκλο ζωής των προϊόντων και μεταφέρουν μεγαλύτερη ευθύνη στους προμηθευτές. Στη Riga της Λετονίας, η πόλη προμήθευσε υπηρεσίες εσωτερικού σχεδιασμού και επίπλωσης με έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση και στα μεταχειρισμένα προϊόντα, για τη δημιουργία του πρώτου Circular Economy Hub της.

Ένα ακόμη σημαντικό σημείο του οδηγού είναι η σύνδεση της κυκλικής δημόσιας προμήθειας με την καινοτομία και τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Παρουσιάζονται εργαλεία όπως η προ-εμπορική προμήθεια, ο ανταγωνιστικός διάλογος και οι συμπράξεις καινοτομίας, καθώς και τρόποι με τους οποίους τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά εργαλεία μπορούν να κάνουν τις διαδικασίες πιο προσβάσιμες για τις ΜΜΕ.

Ο οδηγός Circular public procurement in cities απευθύνεται σε δημόσιους προμηθευτές αλλά αποτελεί και χρήσιμη πηγή αναφοράς για μηχανικούς, μελετητές και συμβούλους, καθώς δείχνει με απλό και τεκμηριωμένο τρόπο πώς οι δημόσιες συμβάσεις μπορούν να στηρίξουν την κυκλική μετάβαση των πόλεων.

Περισσότερα στο πλήρες κείμενο: Circular public procurement in cities – European Investment Bank, 2025

Πληροφορίες για το Circular City Centre – C3 και τους πόρους του στη σχετική ιστοσελίδα του C3.