Medijski savjet za samoregulaciju izražava ozbiljnu zabrinutost zbog drastično različitih sudskih ishoda u predmetima koji se tiču istog događaja - napada na fotoreportere Vijesti i Pobjede Borisa Pejovića i Steva Vasiljevića tokom uklanjanja spomenika četničkom vojvodi Pavlu Đurišiću u Gornjem Zaostru 8. avgusta 2025.

“Dok je Osnovni sud u Beranama oslobodio Danka Femića, uprkos njegovu sopstvenom priznanju da je oduzeo fotoaparate i zahtijevao brisanje fotografija, isti sud je dan kasnije Nikolu Raičevića i Milića Ralevića osudio na po šest mjeseci kućnog pritvora za identično krivično djelo: prinudu na štetu fotoreportera Pejovića. Dijametralno suprotni sudski zaključci o tome šta čini krivično djelo prinude i koliko je to djelo kažnjivo, nesumnjivo šalju zbunjujuće signale o principima dijeljenja pravde”, saopštili su iz Medijskog savjeta.

Ovakva pravna nedosljednost, kako ističu, nije samo proceduralni propust, već može da poljulja povjerenje javnosti u pravosuđe i šalje poruku da zaštita novinara zavisi od slučajnosti, a ne od vladavine prava.

“Crna Gora se nalazi u završnoj fazi pregovora o pristupanju Evropskoj uniji. Poglavlja 23 i 24, koja obuhvataju vladavinu prava, slobodu izražavanja i zaštitu temeljnih prava, predstavljaju srž tog procesa i predmet su najintenzivnijeg evropskog nadzora. Evropska komisija i relevantne institucije EU dosljedno naglašavaju da mjerljivi rezultati u oblasti bezbjednosti novinara i procesuiranja napada na medijske radnike nisu preporuka, već su jedan od glavnih uslova”, navode oni.

U tom kontekstu, kako su kazali, ishod u predmetu Femić nije samo „domaći“ sudski problem.

“On je vidljiv signal prema Briselu o tome koliko su crnogorske institucije stvarno sposobne i voljne da zaštite slobodu medija. Godišnji izvještaji Evropske komisije o Crnoj Gori već godinama bilježe zabrinutost zbog nekažnjivosti u slučajevima napada na novinare. Sloboda medija nije periferna tema u procesu evropskih integracija. Indeksi slobode štampe, koje evropske institucije pažljivo prate, mjere upravo ovakve ishode - da li napadači novinara odgovaraju pred sudom, da li tužilaštva procesuiraju odlučno, da li institucije štite ili pasivno posmatraju”, saopštili su oni.

Medijski savjet posebno skreće pažnju na nekoliko aspekata koji ostaju bez adekvatnog institucionalnog odgovora.

“Suđenje u predmetu Raičević–Ralević obilježio je niz odlaganja zbog izostanaka optuženih i njihovih branilaca, kao i zahtjeva za izuzeće sudije. Ovakav obrazac mora biti predmet sistemskog odgovora tužilaštva i sudova, a ne tolerancije. Iz iskaza novinara pred sudom proizlazi da su radili legalno i bez ikakve formalne zabrane fotografisanja, te da sveštena lica kojima su se obraćali radi smirivanja situacije, nisu bila voljna da intervenišu. Ostaje otvoreno pitanje odgovornosti onih koji su atmosferom legitimisali nasilje, a koje, čini se, nije bilo predmet ozbiljne istrage”, poručili su.

“Trojica novinara svjedočila su da su dva policajca u civilu bila prisutna tokom cijelog incidenta i nisu preduzeli nikakvu akciju”, stoji u saopštenju.

Ističu da ova dimenzija slučaja ostaje institucionalno neosvijetljena i neobjašnjena.

“Medijski savjet za samoregulaciju poziva Osnovno državno tužilaštvo u Beranama da razmotri sve raspoložive pravne mehanizme u predmetu Femić, uključujući žalbu na oslobađajuću presudu. Pozivamo Vrhovnog državnog tužioca da sagledа sistematski obrazac procesuiranja napada na novinare. Pozivamo Sudski savjet da se ozbiljno pozabavi pitanjem dosljednosti u primjeni prava u predmetima koji se tiču slobode medija. Crna Gora ne može istovremeno iskazivati predanost evropskim vrijednostima i tolerisati ambijent u kojem novinari bivaju fizički napadnuti tokom obavljanja posla od javnog interesa, a njihovi napadači ostaju bez adekvatne pravne sankcije”, zaključuju u saopštenju.