Predstavnici Demokratske partije socijalista vratiće se u Odbore Skupštine Crne Gore dok će sporne formulacije zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost i o unutrašnjim poslovima biti izmijenjene prije ljeta, nezvanično saznaje Pobjeda.

Sve to rezultat je razgovora koje je komesarka za proširenje Marta Kos imala sa političkim prvacima, a što je potvrđeno tokom konsultacija koje je ambasador Evropske unije Johan Satler u nedjelju imao sa čelnicima zakonodavne i izvršne vlasti. 

Izvor Pobjede nije mogao da potvrdi da li če se desiti da se DPS vrati na funkcije u Skupštini Crne Gore navodeći da će to zavisiti od sveobuhvatnog dogovora

Pobjedi je juče zvanično potvrđeno da je Satler krajem vikenda u prostorijama Delegacije Evropske unije ugostio predstavnike vladajuće većine i opozicije.

- Oni su, u otvorenoj i konstruktivnoj atmosferi, izrazili spremnost da, kroz inkluzivan politički proces, rade na pronalaženju zajedničkih rješenja u oblastima od posebnog značaja za ispunjavanje obaveza Crne Gore u okviru njene EU agende. Poseban naglasak stavljen je na važnost obnove povjerenja među političkim akterima i očuvanja institucionalnog dijaloga kao ključnih preduslova za uspješan završetak pristupnih pregovora Crne Gore sa EU – rečeno je Pobjedi iz sjedišta Delegacije EU.

Prema informacijama više medija, sastanku sa Johanom Satlerom iza zatvorenih vrata od visokih zvaničnika prisustvovali su premijer Milojko Spajić (Pokret Evropa sad), i predsjednik Skupštine Andrija Mandić (Nova srpska demokratija), koji je ovim povodom stigao direktno sa proslave iz Banjaluke. Iz redova vladajućih, prisustvovali su Danilo Šaranović i Boris Bogdanović (Demokrate), Nik Đeljošaj (Albanska alijansa), Boris Pejović i Vasilije Čarapić (PES), te Jasmin Ćorović (Bošnjačka stranka). Iz opozicije su bili Danijel Živković (DPS), Damir Šehović (Socijaldemokrate), Adrijan Vuksanović (Hrvatska građanska inicijativa), te Miloš Konatar (Građanski pokret URA). No, u oči upada i da su izostala dva opoziciona lidera – Dritan Abazović (GP URA) i Milan Knežević (Demokratska narodna partija).

Iz Delegacije EU Pobjedi je takođe rečeno kako je sa pomenutim političkim akterima „dogovoreno da će se konsultacije nastaviti u narednom periodu“.

ZAKONI I OSTAVKE

To pokazuje da će evropske institucije očigledno iskoristiti sva moguća sredstva kako bi se postigao što veći stepen kompromisa prijeko potrebnog za zatvaranje preostalih pregovaračkih poglavlja u planiranom roku, do kraja godine. Samim tim, moguće je da će poslanici najjače opozicione partije Ivan Vuković, Jevto Eraković i Andrija Nikolić ponovo preuzeti čelne pozicije radnih tijela, kao i Nikola Rakočević mjesto potpredsjednika državnog parlamenta koja im pripadaju, a koja su napustili sredinom marta.

-Sve će zavisiti od budućih razgovora i prihvatanja naše platforme, rekao ej izvor Pobjede.

Podsjećamo, poslanik DPS-a Rakočević kazao je kako je usvajanjem zakona o ANB-u i unutrašnjim poslovima „parlamentarna većina urušila institucionalni dijalog i prešla 'crvene linije'“, te istovremeno „potpuno obesmislila odnos vlasti i opozicije“.

- Nećemo učestvovati u simuliranju demokratije i regularnosti, i zato podnosim ostavku na poziciju potpredsjednika. Sa aktuelnom većinom više nema ni političkog, ni proceduralnog minimuma za ozbiljan razgovor – precizirao je on prilikom podnošenja ostavke na poziciju potpredsjednika Skupštine.

Do tada su trojica njegovih stranačkih kolega već napustila čelne pozicije u odborima za evropske integracije, antikorupciju i Anketnog odbora za takozvane crne trojke. Njihov primjer nijesu slijedile kolege iz drugih opozicionih partija.

Juče je, pak, postalo jasno da će nedavno usvojene odredbe dva zakona kojima su data široka ovlašćenja čelnim ljudima u Agenciji za nacionalnu bezbjednost i Ministarstvu unutrašnjih poslova, vrlo brzo biti zamijenjena novim, a u skladu sa preporukama koje su stigle iz evropskih institucija. To je u intervjuu za Pobjedu najavio i sam Satler, podsjećajući da ova dva akta „još nijesu u potpunosti usklađena sa zakonodavstvom EU, posebno kada je riječ o odredbama o zaštiti podataka“.

- Očekujem da se ovo usklađivanje sprovede još prije ljeta. Šire gledano, regulisanje rada policije i nacionalne bezbjednosne agencije predstavlja veoma osjetljivo pitanje u svakom demokratskom društvu. Ključno je da građani imaju puno povjerenje da se ta ovlašćenja koriste isključivo u skladu sa zakonom i u javnom interesu. Zato ohrabrujem vlasti da nastave dijalog sa opozicijom, uz uvažavanje njihovih stavova, kao i zabrinutosti koje je izrazilo civilno društvo. U širem smislu, pristupanje EU nije posao jedne političke partije ili koalicije – to je nacionalni projekat – rekao je šef Delegacije EU u Crnoj Gori u intervjuu za praznični broj Pobjede.

MIŠLJENJA ASK-a

Da će dalji koraci crnogorskih institucija ostati u najavljenom (brzom) ritmu, potvrđuju juče objavljeni dokumenti Agencije za sprečavanje korupcije (ASK). Naime, objavljena su detaljna mišljenja na pojedina rješenja iz Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost i Zakona u unutrašnjim poslovima „sprovedena s ciljem daljeg unapređenja regulatornog okvira i njegovog usklađivanja sa pravnom tekovinom EU, kao i relevantnim međunarodnim standardima u oblastima vladavine prava, transparentnosti, odgovornosti i dobrog upravljanja“.

- Ovi zakoni imaju poseban značaj za funkcionisanje bezbjednosnog sektora, jer uređuju oblasti od ključnog značaja za zaštitu nacionalne bezbjednosti, rad policijskih struktura i jačanje institucionalne odgovornosti – istakli su iz ASK-a.

Za oba zakona date su iste ocjene kako se najveći rizici odnose na preširoka diskreciona ovlašćenja, nedovoljno jasan spoljni nadzor i mogućnost koncentracije moći u rukama rukovodstva, odnosno ministra.

Konkretno, u trenutno važećem Zakonu o ANB-u ključni rizici su vezani za mjere tajnog nadzora, zapošljavanje i pritužbe zaposlenih, te javne nabavke i mandat direktora. Prema mišljenju ASK-a, posebno je problematično ako kriterijumi za primjenu mjera nijesu dovoljno precizni, jer to može omogućiti šire zadiranje u prava građana nego što je nužno. Dodaju da rizik postoji i zbog ograničenog spoljnog nadzora i velikog oslanjanja na interne procedure, što može umanjiti transparentnost i odgovornost. Na sve to, dodatni problem predstavlja dugoročna koncentracija onih pozicioniranih na funkciji direktora, osim ako se posebnim internim aktom ne ograniči broj mandata koje mogu obavljati na tom mjestu.

Kod Zakona o unutrašnjim poslovima, prema mišljenju ASK-a, najveći rizik predstavlja koncentracija ovlašćenja ministra. To se posebno odnosi na imenovanja, odlučivanja po pritužbama, zapošljavanje i formiranje komisija. Smatraju kako to može „otvoriti prostor za politički uticaj, favorizovanje, nepotizam i neujednačenu praksu“. Posebno osjetljivim smatraju odredbe koje se tiču takozvanih bezbjednosnih smetnji. Naime, nepreciznim pojmovima poput „druge okolnosti koje lice čine nedostojnim“ može se omogućiti subjektivno odlučivanje. Rizici su otkriveni i u zakonskim odredbama kojima su definisani rukovanje snimljenim materijalom, podacima i javnim nabavkama „naročito ako nema jasnih procedura, sankcija, revizije i eksternog nadzora“.

Ukratko, iz ASK-a navode da oba zakona nose koruptivne rizike tamo gdje se odlučivanje zasniva na širokoj diskreciji, bez jasnih, mjerljivih kriterijuma i bez dovoljno jakih nezavisnih kontrolnih mehanizama. 

Opozicija najavila platformu za normalizaciju političkih prilika

Demokratska partija socijalista, Evropski savez i Hrvatska građanska inicijativa najavili su da će uskoro predstaviti jedinstvenu platformu za normalizaciju političkih prilika u Crnoj Gori.

Oni su to najavili nakon sastanka sa ambasadorom EU Johanom Satlerom čiji je cilj, kako navode u zajedničkom saopštenju, bio sagledavanje posljedica političke i institucionalne krize izazvane usvajanjem zakona o UP i ANB-u.

- Na sastanku je poručeno da će opozicija u narednom periodu ponuditi jedinstvenu platformu za prevazilaženje krize i normalizaciju političkih prilika. Platforma će biti ponuđena kao osnov za nastavak razgovora i uspostavljanje neophodnog institucionalnog i političkog povjerenja – naveli su u saopštenju.