U Bugarskoj se danas održavaju vanredni parlamentarni izbori, koji bi mogli imati značajan uticaj na dalji politički pravac zemlje. Građani širom države izlaze na birališta u trenutku pojačanog nezadovoljstva političkom scenom i nakon perioda izražene institucionalne nestabilnosti.

Sva biračka mjesta jutros su otvorena u 7 časova po lokalnom vremenu, dok je njihovo zatvaranje predviđeno za 20 časova, saopštila je Centralna izborna komisija (CIK).

Prve izlazne ankete očekuju se odmah nakon zatvaranja birališta, dok bi preliminarni rezultati mogli biti poznati kasnije tokom dana ili u toku sjutrašnjeg dana.

Zabilježen je i veći interes birača. Istraživanje agencije Alfa risrč pokazuje da bi izlaznost mogla dostići oko 60 odsto, što je gotovo dvostruko više u odnosu na 34 odsto, koliko je registrovano u junu 2024. godine.

Takav trend ukazuje na sve izraženije nezadovoljstvo dugogodišnjom dominacijom stranke GERB, na čijem čelu je bivši premijer Bojko Borisov. Ta partija trenutno zauzima drugo mjesto sa oko 18 odsto podrške, zajedno sa Pokretom za prava i slobode, čiji je lider Deljan Peevski pod sankcijama Sjedinjenih Američkih Država i Velike Britanije zbog korupcije.

Današnje glasanje moglo bi biti prelomno, jer otvara prostor za dolazak na vlast ljevičarski orijentisanog i proruski nastrojenog bivšeg predsjednika Rumena Radeva. To se dešava svega nekoliko dana nakon što su birači u Mađarskoj odbacili autoritarne politike i globalni krajnje desni pokret Viktora Orbana, poznatog po bliskim vezama sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, navodi Al Jazeera.

Snažna kampanja na društvenim mrežama, značajna finansijska podrška i obećanja političke stabilnosti dodatno su učvrstili Radevovu poziciju među biračima u zemlji sa oko 6,5 miliona stanovnika. Građani su, naime, sve umorniji od učestalih vanrednih izbora i ograničenog kruga iskusnih političara koje mnogi doživljavaju kao korumpirane.

Pitanje troškova života nalazi se među ključnim temama, naročito nakon što je Bugarska, kao članica Evropske unije i NATO-a, u januaru uvela euro. Prethodna vlada pala je usljed protesta izazvanih prijedlogom budžeta koji je predviđao povećanje poreza i doprinosa za socijalno osiguranje.

U takvom kontekstu, čini se da su biračima važniji ekonomski i unutrašnji politički problemi od Radevovih poziva na unapređenje odnosa sa Moskvom ili obnovu ruskih isporuka nafte i gasa Evropi.

Masovni protesti u decembru okupili su stotine hiljada ljudi, pretežno mladih, koji su zahtijevali nezavisno pravosuđe sposobno da se izbori sa raširenom korupcijom.

Radev, bivši general vazduhoplovstva, poručio je da želi da zemlja izađe iz, kako je naveo, „oligarhijskog modela upravljanja“. Podržao je antikorupcijske proteste krajem prošle godine, koji su doveli do pada vlade iza koje je stajala konzervativna stranka.

Zalagao se i za obnovu odnosa sa Rusijom, istovremeno kritikujući slanje vojne pomoći Ukrajini. U januaru je podnio ostavku na uglavnom ceremonijalnu funkciju predsjednika kako bi započeo kampanju za mjesto premijera.

Na čelu je novoformirane centar-lijeve koalicije „Progresivna Bugarska“, kojoj ankete pred današnje izbore daju oko 35 odsto podrške.

Od 2021. godine, Bugarska se suočava sa političkom nestabilnošću i fragmentiranim parlamentima, što je rezultiralo slabim i kratkotrajnim vladama.

Nijedna od njih nije uspjela da opstane duže od godinu dana prije nego što bi bila srušena protestima na ulicama ili političkim dogovorima iza zatvorenih vrata.