Odluka Skupštine Crne Gore da za predsjednika Odbora Regulatorne agencije za energetiku i regulisane komunalne djelatnosti (REGAGEN) prošle godine imenuje doktora ekonomskih nauka i građevinskog inženjera Veljka Vasiljevića, a za članove odbora magistricu ekonomskih nauka i ekološkog menadžmenta Milicu Petrović-Simonović i elektroinženjera Miomira Škopelju je nezakonita – utvrdila je sutkinja Osnovnog suda u Podgorici Katarina Janković.

Sutkinja Janković je odlučivala po tužbi bivšeg predsjednika Odbora REGAGEN-a Branislava Prelevića koji je od suda tražio poništenje skupštinske odluke o imenovanju odbora kao nezakonite. Prelević je i sam bio jedan od kandidata na javnom konkursu za imenovanje rukovodstva REGAGEN-a.

Dio tužbenog zahtjeva kojim je Prelević tražio da sud obaveže Skupštinu da raspiše novi javni konkurs, sutkinja Janković je odbacila kao nedozvoljen, ukazujući da to nije u nadležnosti suda te da Skupština sama treba da odluči da li će za potrebe obavljanja redovnih zadataka to uraditi.

- Diskreciono je pravo tužene (Skupštine) da li će raspisati novi javni konkurs, zbog čega je sud odbacio tužbu u tom dijelu kao nedozvoljenu – navodi se u prvostepenoj presudi u koju je Pobjeda imala uvid, a na koju obje strane imaju pravo žalbe Višem sudu.

Presuda

U presudi se navodi da odluka o imenovanju članova Odbora ne sadrži obrazloženje, niti uputstvo o pravnom lijeku, iako je Skupština bila dužna da navede jasne i valjane razloge odnosno kriterijume na osnovu kojih su izabrani ovi, a ne neko od drugih prijavljenih kandidata.

- Nesumnjivo je da u konkretnom slučaju postoji istinski i ozbiljan spor o građanskim pravima i obavezama tužioca (Prelevića) koji u smislu člana 6, st. 1 Konvencije o ljudskim pravila i slobodama ima pravo na detaljno obrazloženu odluku koja će sadržati valjane i iscrpne razloge, kako bi se istom omogućilo da osporava tu odluku ulaganjem pravnog lijeka. Jedino takva odluka, u širem smislu, omogućava i javnosti razmatranje djelovanja i odlučivanja javnih vlasti uopšte – navodi se u obrazloženju presude.

Sutkinja Janković ukazuje i da prijedlog odluke Administrativnog odbora koji je sproveo javni konkurs i predložio ove kandidate, ne može nadomjestiti to što odluka Skupštine nema obrazloženja, imajući u vidu da pravnu posljedicu za Prelevića stvara isključivo ta odluka.

- Činjenica da je Administrativni odbor upravo na osnovu kriterijuma, koje ne specifikuje prilikom odlučivanja o prijavljenim kandidatama, donio prijedlog odluke o imenovanju predsjednika odbora i dva člana. Na osnovu toga Skupština donosi osporavanu odluku u kojoj ne obrazlaže koji su to kriterijumi koji su opredijelili da određeni kandidati imaju prednost u odnosu na ostale, čime je nesumnjivo povrijeđeno pravo tužioca na obrazloženu odluku, a onda i uskraćivanje mogućnosti da se o navedenom potencijalno izjasni – stav je sutkinje Janković.

Ukazuje i da je na sjednici Administrativnog odbora konstatovano da su svi prijavljeni kandidati blagovremeno podnijeli potpunu dokumentaciju što, kako sud ocjenjuje, znači da su svi ispunili zakonom predviđene uslove javnog konkursa. Upravo to je, kako se navodi, bio dodatni razlog zbog kojeg je Skupština, u skladu sa Zakonom o energetici, morala navesti koji su to kriterijumi bili presudni za imenovanje Vasiljevića, Petrović Simonović i Škopelje.

Evropska kritika

Da procedura izbora rukovodstva REGAGEN-a nije zakonito sprovedena, Prelević je ukazao još prošle godine problematizujući sami tekst konkursa, a potom su reagovali i iz Delegacije EU navodeći da nijesu ispoštovane zakonske procedure za izbor članova ovog regulatornog tijela.

I Prelević i evropski partneri su tada naveli da javni konkurs nije usklađen sa Direktivom o zajedničkim pravilima za unutrašnje tržište električne energije te da nijesu definisani kriterijumi na osnovu kojih je trebalo sprovesti izbor i imenovanje članova Odbora REGAGEN-a. Iako su tada iz Delegacije pozvali crnogorske institucije da ponovo sprovedu ovaj javni konkurs, to se nije desilo.

Početkom godine su na pitanja Pobjede u vezi s eventualnom reakcijom crnogorskih institucija iz Delegacije EU odgovorili da je ,,odgovornost organa da isprave situaciju koja je nastala kršenjem zakonodavstva EU” ukazujući da je Sekretarijat Energetske zajednice već iskazao nadležnim organima u Crnoj Gori svoju zabrinutost zbog neusaglašenosti ovog izbora sa pravnom tekovinom Energetske zajednice.

Samo devet mjeseci nakon što je Skupština, na prijedlog Administrativnog odbora, prošle godine kompletirala Odbor, posljednjih dana prošle godine imenovan je Predrag Damjanović za novog člana, jer je Škopelja stekao uslove za penziju 22. marta. Upitani smatraju li spornim to što je kandidat za odgovorno mjesto u nezavisnom regulatornom tijelu izabran uprkos tome što je za manje od godinu sticao pravo na penziju, iz Delegacije EU nijesu željeli da komentarišu.

- Evropska komisija i Sekretarijat Energetske zajednice ne ocjenjuju pojedinačne kandidate niti imenovana lica. Naš cilj je da se članovi odbora REGAGEN-a biraju i imenuju na osnovu objektivnih, transparentnih i objavljenih kriterijuma, u nezavisnom i nepristrasnom postupku, kako to zahtijeva pravna tekovina Energetske zajednice. U suprotnom, nezavisnost energetskog regulatora se dovodi u pitanje – ukazali su tada iz Delegacije dodajući da neće komentarisati detalje njihove zvanične komunikacije sa organima vlasti u Crnoj Gori.

Iako je Pobjeda od Skupštine i Administrativnog odbora ranije tražila odgovor na pitanje da li je nešto urađeno da se situacija ispravi imajući u vidu neusaglašenost izbora i imenovanja predsjednika i članova Odbora REGAGEN-a sa EU legislativom, nije ga dobila. Kada je riječ o javnom konkursu koji je objavljen prošlog januara, na osnovu kojeg su izabrani Vasiljević, Petrović-Simonović i Škopelja i onog iz oktobra prošle godine na osnovu kojeg je izabran Damjanović, razlike u tekstu nema, osim u pozivanju na druge članove Zakona o energetici koji je u međuvremenu mijenjan.

Bez kriterijuma

Prelević je tokom prethodnog javnog poziva, na kojem je Vasiljević izabran za predsjednika, a Petrović-Simonović i Škopelja za članove, naveo da iako zakon propisuje da konkurs sadrži uslove i kriterijume za izbor kandidata, da u pozivu nije bilo navedenih kriterijuma. On je u pismu tada upućenom Administrativnom odboru naveo da su javnim pozivom predviđeni uslovi u vezi s obrazovanjem, radnim iskustvom, ali bez kriterijuma.

- Citirani uslovi nijesu isto što i kriterijumi. I tu je semantika neumoljiva. Kriterijumi kojih, kako je rečeno, u predmetnom javnom konkursu nema, služe za obezbjeđivanje transparentnosti i objektivizacije postupka imenovanja između više lica koja ispunjavaju uslove konkursa. I u konačnom, obezbjeđivanju nezavisnosti Agencije, kao jednog od postulata njene institucionalne pozicije, saglasno transponovanim direktivama EU – naveo je tada Prelević tražeći da Administrativni odbor prije odlučivanja o kandidatima otkloni ove nedostatke, što su poslanici ignorisali.

Tokom tadašnjeg glasanja za kandidate za članove Odbora za koje, očigledno, nije napravljen dogovor da prođu, svi poslanici su bili udržani, dok su odluke o izboru Vasiljevića, Petrović-Simonović i Škopelje donijete jednoglasno sa sedam glasova.

Prilikom glasanja za predsjednika Odbora, članovi Administrativnog odbora kojim predsjedava Jelena Nedović (PES) glasali su samo za Vasiljevića, dok se o ostalim kandidatima nijesu ni izjašnjavali. I tada je Pobjeda od ovog odbora tražila odgovore na pitanja da li postoji obaveza izrade rang liste kandidata, zašto su se poslanici izjašnjavali samo o Vasiljeviću kao kandidatu za predsjednika, a ne i o ostalim, te zbog čega nije organizovan javni intervju sa svim kandidatima, kao što je bio slučaj prilikom izbora članova Savjeta Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost ili senatora Državne revizorske institucije. Odgovore ni na ta pitanja nijesmo dobili.