Crnogorski kulturni centar u Vrbasu sinoć je ugostio književnika Milorada Popovića i organizovao promociju njegove nove knjige “Cetinjski feniks”, koja je već prevedena na engleski jezik. Interesovanje publike pokazalo se i velikim brojem prisutnih, ali i njihovim zahtjevom da dođu do većeg broja Popovićeve knjige.
Uz autora, o knjizi su govorili profesor Čedomir Čupić i dr Goran Kaluđerović, a moderator je bio Miodrag Jovović.
Knjiga o kojoj je riječ, ako se krene samo od naslova govori o antologijskom značenju feniksa koji se po grčkoj mitologiji rađa i niče iz pepela, vasksrava i opstaje. To se može reć i za istoriju male - velike Crne Gore koja je prolazila kroz razne istorijska iskušenja, udare i lomove i opstajala uvijek ponosita i velika.
A iz bogate istorije možda je nemoguće sve nabrojiti od Duklje, preskačući do Berlinskog kongresa, ali je dosta valjda samo pomenuti Mojkovačku bitku za koju može da se kaže da je u ravni sa grčkim Termopilima, antička tragedija i ponos jednog naroda.
Knjiga koja je pisana u esejima upravo govori o toj drami crnogorskog naroda u borbi za opstanak i očuvanje sopstvenog identiteta.
“Knjiga je intrigantna govori o samobitnosti crnogorske nacije i naroda, uz jedan kvalitetan dijalog, koji prati knjigu koja je sva od sučeljavanja argumenata, a ključna tema je nacija”, kazao je dr Kaluđerović, nastavljajući sjajnom sociolško- politikološkom analizom definicija nacije od Staljinove do Đilasove, dajući prikaz crnogorskog i srpskog porijekla.
Kaluđerović ističe da Popović u knjizi u kontekstu crnogorskog pitanja navodi klerofašističke snage koje ne slučajno insistiraju na podjeli nacije, tako da govoriovelikosrpskom nacionalizmu koji pratiCrnu Goru od Ilije Garašanina, Piroćanca, vodeći kampanje protiv crnogorske nacionalne posebnosti do danas.
Popović, po kazivanju ovog politikologa, govori u knjizi o istrajnosti i borbenosti crnogorske nacije i o njihovoj borbi za slobodu kroz istoriju. Osim nacije u knjizi se govori o drugoj temi - crkvi, o Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi, a književnik se oslanjana kazivanja velikog vjerskog poznavaoca Slobodana Tomovića, koji je zastupao stav da je zapravo čojstvo sačuvalo crnogorski identitet.
“Knjiga je posvećena drami crnogorskog identiteta, kroz vjekove. Crna Gora pamti nasrtaje na njenu samobitnost kako na unutrašnjoj, tako na regionalnoj i međunarodnoj sceni, koji traju do danas. Hegemonisti nastoje da razruše crnogorski identitet, a njegov temelj je i Popovićeva knjiga, a posebno je važan njegov esej o Njegošu”, kazao je Čupić, citirajući Ničea po pitanju crngorskog identiteta.
Potom je Milorad Popović vrlo odmjereno i kratko govrio o svojoj knjizi smatrajući da su govornici na promociji ponajbolje objasnili ono čime seon kao književnik bavi u knjizi “Cetinjski feniks”.
Njihovo kazivanje okarakterisao je veoma lucidnim i kompetentnim, ali kazao je da i nije veliki optimista po pitanju opstanka crnogorske nacije.
“Crna Gora ima najdužu tradiciju i to državotvornu, ali nije završena nacionlna konsolidacija. Optimista nisam zbog postojećegunutrašnjeg etničkog korpusa, iako Crnogorci od Duklje imaju poseban etnos. Pokušao sam u ovoj knjizi da iz kontroverznih sporova nađem i pokažem da Crnogorci, naši preci zaslužuju da baštine svoju istoriju, kulturu, tradiciju…da opstanu”, kaže pisac.
Garibaldi je, podsjeća on, kazao da je crnogorsko junaštvo čast čovječanstvu.
“Tako ta baština malog naroda treba i mora da opstane. Niko u Crnoj Gori ne negira Srbe, ali zato niko ne treba da negira samobitnost i naciju Crne Gore, koja danas preživljava teške periode. Posljednji popisi stanovništva nisu baš optimistički u broju koliko nas ima, ali zato nam niko ne može uskratiti pravo da se borimo za svoju pripadnost i to smo dužni Crnoj Gori”, poentiraoje Popović, ističući u toj borbi značaj postojanja razvijenih institucija poput akademije, univerziteta, kulture i medija.