Da li ste znali da je Budimpešta postala jedna od najpopularnijih gradskih destinacija u Centralnoj Evropi? Pošto postoji direktna avionska linija iz Podgorice, imaćete divnu priliku da provedete produženi vikend u ovom fascinantnom gradu i da se uvjerite u sve njegove ljepote:spomenike sa UNESCO-ve liste svjetske baštine, prelijepu arhitekturu, dobru hranu i na kraju – fantastično iskustvo termalne banje! Nije ni čudo što Budimpeštu takođe zovu ’Pariz Istoka’.

Dok šetate kroz centar grada, bićete impresionirani opuštenim načinom života, čistim ulicama i dobro regulisanim saobraćajem... a gdje u Evropi još uvijek možete vidjeti potpuno nove poštanske sandučiće i upotrebljive telefonske govornice na ulicama? Atmosfera je nekako nostalgična i podsjeća vas na prošli vijek.

Sa svojih blizu dva miliona stanovnika, Budimpešta se zapravo sastoji od dva manja grada – Budima i Pešte, razdvojena rijekom Dunav. Budim je šarmantan i tih, pun muzeja, dvoraca i pastelno obojenih kuća duž kaldrmisanih ulica, dok je Pešta sasvim drugačija – živa i kosmopolitska, puna istorijskih znamenitosti. Zahvaljujući uticajima Rimljana, Osmanlija, Austrougara, Nacista i Sovjeta, Budimpešta je postala jedinstveno mjesto za posjetu.

Posjetu možete započeti dugom šetnjom duž Dunava sa divnim pogledom na budimski dio grada. Na kraju šetališta vidjećete jednu od najvažnijih znamenitosti Budimpešte, zgradu mađarskog Parlamenta.

Smještena na obali Dunava, ovo je jedna od najljepših zgrada u Budimpešti. Projektovao ju je u neogotičkom stilu mađarski arhitekta Imre Štajndl, inspirisan zgradom Parlamenta u Londonu. Izgradnja je počela 1885. godine, ali je završena tek 19 godina kasnije. Ova veličanstvena zgrada sa 690 soba, 20 kilometara stepenica, visinom od 96 metara i površinom od 18.000 m2, ostaviće bez sumnje dubok utisak na vas.

U blizini zgrade Parlamenta nalaze se neki upečatljivi spomenici. Jedan od njih je impozantna skulptura mađarskog pjesnika Atile Jožefa, koja bdi nad Dunavom. 

Još poznatiji je spomen-obilježje ’Cipele na Dunavu’. Ovaj dirljiv spomenik odaje počast 3.500 građana, od kojih su mnogi bili Jevreji, koje je ubila fašistička milicija ’Strelasti krst’ tokom Drugog svjetskog rata. Rečeno im je da skinu cipele, a zatim su strijeljani na obali rijeke, kako bi njihova tijela pala u Dunav. Njihove cipele su sačuvane, jer su bile vrijedna roba u ratno vrijeme. Danas, ovih 60 pari cipela, napravljenih od gvožđa u stvarnoj veličini, znak su sjećanja na žrtve rata.

Sada je vrijeme da pređete ’Lančani most’. Završen 1849. godine, ovaj most premošćuje rijeku Dunav, povezujući peštanski i budimski dio grada. Bio je to prvi stalni most u Budimpešti preko Dunava: prije toga se moralo koristiti trajekt. Most je dugačak 375 metara i širok 16 metara, dvije kule su povezane ogromnim lancima, a na krajevima mosta stražare četiri velika kamena lava.

Kad pređete most, imaćete lijep pogled sa obije strane i ubrzo stižete do istorijske četvrti Budima koja je upisana na listu svjetske baštine UNESCO-a. Da biste se popeli gore, možete koristiti uspinjaču ili poseban turistički autobus radi istraživanja najvažnijih atrakcija:

• Ribarski bastion: ova neogotička građevina izgrađena je krajem 19. vijeka u čast 1000. rođendana mađarske države. Sa svojih sedam impresivnih kula, izgleda kao neki zamak iz Diznijevog filma... Ali ovo je savršeno mjesto za opuštanje i uživanje u pogledu na zgradu Parlamenta i na Dunav.

• Matijasova crkva: ovo je najstarija i najljepša crkva u Budimpešti, lijep primer gotske arhitekture sa šarenim crijepovima i velikim geometrijskim prozorima. Nazvana po kralju Matiji Korvinu, crkva je prvobitno izgrađena u 11. vijeku, ali je kasnije nekoliko puta rušena i obnavljana. Tokom osmanske okupacije, jedno vrijeme je bila pretvorena u džamiju, što objašnjava orijentalnu atmosferu sa živim bojama i oslikanim dizajnom koji ne možete naći ni u jednoj drugoj crkvi u Evropi. Raskošnu unutrašnjost Matijasove crkve sa svojim ekstravagantnim detaljima nećete lako zaboraviti!

• Barokna kraljevska palata: ovaj kompleks datira iz 18. vijeka. U njemu se nalaze Nacionalna galerija i Istorijski muzej.

Iako u Budimpešti postoji mnogo izuzetnih termalnih banja, sva sa svojom divnom arhitekturom i jedinstvenim karakteristikama, preporučujem vam da posjetite termalne banje Sečenji (Szechenyi).

Sjajno je iskustvo provesti jedno jutro u prvoj termalnoj banji Budimpešte iz 19. vijeka. Smještena je u neobaroknoj palati, izgrađenoj 1913. godine, iznad ljekovitih toplih izvora koji napajaju 18 odvojenih bazena, 3 spoljna i 15 unutrašnjih, kao i niz drugih ’wellnes’ sadržaja, uključujući parne sobe i saune. Sečenji je jedno od najvećih javnih kupatila u Evropi.

U svako doba godine možete koristiti otvoreni termalni bazen sa temperaturom od 38 °C. Bazen je uvijek pun ljudi iz svih zemalja svijeta. Mnogi od njih su posjećuju i zatvorene bazene sa temperaturama između 20 i 40 °C.

Prošetajte Andraševom ulicom (Avenija Andrassy), jednom od najljepših ulica u gradu, koja je puna divnih neobaroknih i neorenesansnih zgrada, sve od centra grada do Gradskog parka i Trga heroja.

Ovaj trg je izgrađen u znak sjećanja na 1000. godišnjicu mađarske države. Njegov centralni dio je Milenijumski spomenik sa stubom od 36 metara na čijem se vrhu nalazi arhanđeo Gavrilo koji drži Svetu krunu prvog mađarskog kralja, Svetog Stefana. Iza stuba nalaze se dvije veličanstvene kolonade sa ključnim ličnostima iz istorije zemlje.

Naravno, nemojte zaboraviti da posjetite baziliku Svetog Stefana. Izgrađena u 19. vijeku, ovo je najveća crkva u Mađarskoj. Crkva sadrži mumificiranu desnu ruku kralja Svetog Stefana, osnivača savremene Mađarske.

Bazilika Svetog Stefana

Kad je vrijeme lijepo, možete uživati u večeri na jednoj od otvorenih terasa u centru grada, diveći se osvetljenim istorijskim zgradama.

Naravno, postoji mnogo drugih stvari koje treba vidjeti i raditi u Budimpešti. Ali jedno je sigurno: Budimpešta je apsolutno vrijedna posjete!

(Fotografije: Marianne van Twillert-Wennekes, Paul Wennekes)

Tekst i fotografije su zaštićene autorskim pravima, prenošenje je dozvoljeno uz postavljanje linka i isticanje autora i izvora.