Kada se govori o vjetroelektranama, javnost ih najčešće posmatra isključivo kroz prizmu proizvodnje električne energije. Međutim, iskustva evropskih zemalja pokazuju da su koristi od vjetroparkova mnogo šire i dugoročnije.
Svaka investicija u vjetroenergiju podrazumijeva značajna ulaganja u lokalnu infrastrukturu. Grade se novi putevi, unapređuju postojeće saobraćajnice, jača elektroenergetska mreža i stvaraju uslovi za razvoj drugih privrednih aktivnosti. Upravo zbog toga mnoge ruralne sredine u Evropi danas razvoj vjetroparkova vide kao priliku za ekonomski oporavak i zaustavljanje odliva stanovništva.
Poseban značaj imaju prihodi koje lokalne zajednice ostvaruju kroz koncesije, poreze i različite naknade. Ti prihodi ostaju u opštinama i koriste se za unapređenje komunalne infrastrukture, obrazovanja, zdravstva i drugih javnih usluga. Na taj način vjetroparkovi postaju dugoročni partner lokalnih zajednica, a ne samo energetski objekti.
Takođe, savremena energetska industrija zahtijeva stručne kadrove različitih profila – od građevinskih i elektroinženjera do servisera, tehničara i stručnjaka za digitalne tehnologije. Razvoj novih projekata doprinosi stvaranju kvalitetnih radnih mjesta i podstiče obrazovni sistem da prati potrebe modernog tržišta rada.
Crna Gora i šansa koju ne smijemo propustiti
Svaka generacija ima priliku da iskoristi određene razvojne prednosti koje joj pružaju prirodni resursi i istorijski trenutak. Za Crnu Goru, jedna od takvih prilika upravo je razvoj obnovljivih izvora energije.
Dok su prethodne generacije gradile hidroelektrane koje i danas predstavljaju okosnicu elektroenergetskog sistema, današnja generacija ima priliku da izgradi novu energetsku infrastrukturu zasnovanu na vjetru i suncu. Takve investicije ne stvaraju korist samo za sadašnje građane, već postavljaju temelje ekonomskog razvoja za naredne decenije.
Vjetroelektrana Vrataruša kod Senja
Posebno treba imati u vidu da se energetsko tržište Evrope ubrzano mijenja. Potražnja za zelenom energijom raste iz godine u godinu, dok evropska industrija sve više traži električnu energiju proizvedenu iz obnovljivih izvora. Zemlje koje prve razviju svoje potencijale imaće značajnu konkurentsku prednost u privlačenju investicija i otvaranju novih razvojnih mogućnosti.
Crna Gora raspolaže prirodnim bogatstvom koje mnoge evropske države nemaju. Vjetar na planinskim visoravnima, kvalitetni solarni resursi i postojeća interkonekcija sa Italijom predstavljaju kombinaciju koja je rijetka čak i na evropskom nivou. Upravo zbog toga razvoj vjetroenergije ne treba posmatrati kao pojedinačne investicione projekte, već kao dio nacionalne strategije ekonomskog razvoja.
Wikimedia Commons, By Luca24532 - Own work, Public Domain
Na kraju, pitanje razvoja vjetroparkova nije pitanje da li ćemo koristiti vjetar. Pitanje je da li ćemo na vrijeme iskoristiti potencijal koji imamo ili ćemo dozvoliti da nas druge zemlje regiona preteknu u procesu energetske tranzicije. U vremenu kada se vodi globalna borba za investicije, kapital i energetsku sigurnost, brzina donošenja odluka često postaje jednako važna kao i sami prirodni resursi kojima raspolažemo.
Zato vjetar nije samo prirodni fenomen. Za Crnu Goru on može postati pokretač nove razvojne faze, izvor energetske sigurnosti, novih investicija i dugoročnog ekonomskog prosperiteta.