U organizaciji Crnogorske naučne asocijacije STEMatika tokom posljednjeg vikenda aprila održano je finale SMART CITY Challenge, višemjesečnog takmičenja za srednjoškolce i studente Crne Gore. Takmičenje pod pokroviteljstvom kompanije doMEn, u okviru Spark.me STEAM Avanture, održano je u NEST Coworking prostoru i okupilo je mlade uzrasta od 15 do 24 godine iz svih djelova Crne Gore sa ciljem razvoja inovacione kulture, tehničkih vještina i timskog duha kroz rad na rješenjima za realne izazove savremenih gradova.

6 predavanja, 2 radionice, 2 seta takmičarskih zadataka i takmičenje

U periodu od novembra do aprila mladi zainteresovani za nauku, tehnologiju, inovacije, umjetnost i društvene promjene, koji vole izazove i imaju tim koji želi da kroz koncept “pametnog grada”, upoznavali su oblasti elektronike, programiranja, automatike, IoT-a, dizajna i održivosti. Odnosno, kroz analizu podataka, kreiranje modela i otkrivanje trendova, mogli su vidjeti kako nauka oblikuje budućnost gradova i kroz datasetove, vizualizaciju i mašinsko učenje pomaže da budu efikasniji, sigurniji i održiviji.

Projekat se odvijao u tri faze: prve dvije u periodu od novembra do februara, pretežno edukativnog karaktera, koje su podrazumijevale 6 onlajn predavanja, 2 radionice, 2 seta takmičarskih zadataka, ocjenjivanje i diskusiju, sve praćeno zanimljivostima iz oblasti elektronike, zelene energetike, automatike, mašinskog učenja i programiranja, i finalnu, takmičarskog karaktera, gdje su timovi finalisti iz Nikšića, Podgorice, Rožaja, Danilovgrada, Tivta, Kotora, Ulcinja i Pljevalja radili na tehničkoj implementaciji i prezentaciji ideje pred stručnim žirijem u borbi za vrijedne nagrade i priznanja.

Koji su najveći problemi savremenog grada prema mišljenju takmičara?

Četvoročlani timovi su prepoznali konkretan problem savremenog grada i predlagali inovativna rješenja. Kao najveći problemi grada izdvojili su se: nedostatak jedinstvene mape gradske infrastrukture i kvarova, nepostojanje real-time informacija o radovima, buci, kvalitetu vazduha ili saobraćaju, prevelike saobraćajne gužve, nedostatak parking mjesta, nepropisno zauzimanje parking mjesta rezervisanih za OSI, nedovoljna pouzdanost gradskog prevoza, zamućenje i zagađenje lokalnih izvorišta, mikrobiološke kontaminacije, prekidi u vodosnabdijevanju, slaba komunikacija građana i nadležnih službi, slaba uključenost mladih u lokalne procese, preopterećen zdravstveni sistem, nedostatak zelenih površina i prostora za rekreaciju, opasan otpad, slabo razvijena cirkularna ekonomija i loša organizacija distribucije toplog obroka ugroženim građanima.

Najboljih 10 timova prezentovalo je svoje ideje za razvoj savremenih gradova. Neke od njih uključuvale su razvoj novih tehnologija za upravljanje otpadom, novu saobraćajnu automatizaciju, energetski efikasne sisteme, kao i poboljšanje stepena inkluzivnosti sredina u kojima živimo. O najboljima među najboljima odlučivao je stručni žiri u sastavu: spec. sci Biljana Krivokapić, MSc Aleksandar Plamenac i dr Ivan Martinović.

Ovog puta nagrade i priznanja otišla su u ruke timova:

1. NPU (Natalija Marniković, Mina Vujović, Teodora Agramović i Una Perazić).
2. SENSECITY (Lara Tošić, Andrija Đurović, Boris Vukić i Janko Zeković)
3. HEISENBERGS (Nikola Skupnjak, Marko Petrović, Uroš Drakul i Petar Jašović)

"Prva sezona SMART CITY Challenge-a pokazala je da su mladi Crne Gore puni znanja i spremnosti da unaprijede kvalitet života u našoj državi. Ponosni smo što smo im na tom putu bar malo pomogli i ohrabrili ih da sa svima nama podijele svoje inovativne ideje. Nivo vještina koje su takmičari pokazali motiviše nas na nastavak rada i ulaganje dodatnog truda u to da svim generacijama inovatora i istraživača obezbijedimo priliku za rad, druženje i uživanje u čarima nauke i novih tehnologija", istakla je Jasna Zeković ispred organizacionog tima takmičenja.

Predrag Lešić, izvršni direktor kompanije doMEn, naglasio je: “Raduje nas što je Smart City Challenge okupio mlade iz različitih djelova Crne Gore i pružio im priliku da kroz znanje, kreativnost i timski rad razvijaju ideje za pametnije i održivije zajednice. Učesnici su pokazali veliki potencijal, inovativnost i snažno interesovanje za STEAM oblasti, što je upravo vrijednost koju smo željeli da podržimo.”

Program Spark.me STEAM avantura realizuje se do 30. aprila 2026. godine, uz ukupan budžet do 100.000 eura, dok se pojedinačni iznosi podrške kreću od 5.000 do 30.000 eura po projektu. 

Spark.me STEAM avantura je dio programa društveno odgovornog poslovanja kompanije doMEn. Tokom 2019. godine kompanija je pokrenula i portal www.steamedukacija.me, na kojem je dostupno više informacija o ovom i drugim programima i prilikama za mlade.