Pokušaj uvođenja prinudne uprave u Podgorici, barem za sada, doživio je krah! Time je propao još jedan pokušaj vladajuće većine da administrativnim manipulacijama, pravnim i političkim nasiljem zadrži kontrolu nad Glavnim gradom. Da je takav plan uspio, predstavljao bi do sad neviđen presedan i uvod u dalju demokratsku regresiju.

Ideja vladajuće većine, predvođene Pokretom Evropa sad, bila je jednostavna i vidljiva još u februaru – koristeći institut prinude uprave držati Podgoricu taocem neostvarenih političkih ambicija, gradom koji raspolaže budžetom od gotovo 200 miliona eura.

Na tom putu, možda i neočekivano, zaustavio ih je Srđan Perić. Glasovima opozicije i dijela dojučerašnje vlasti izabran je za predsjednika Skupštine Glavnog grada, čime je otvoren prostor za deblokadu institucija i nastavak funkcionisanja Podgorice. Međutim, ono što je uslijedilo nakon toga možda još bolje od samog pokušaja prinudne uprave pokazuje prirodu današnje vlasti.

Od trenutka kada je Perić predstavio model deblokade, pokrenuta je koordinisana medijska i politička kampanja. Repertoar predvidid, dosadan ali podmukao - “saradnik DPS-a, izdajnik i dio navodnih političkih kombinacija”. Iako je riječ bila o tehničkom rješenju institucionalne blokade, javnosti je ponuđena konstrukcija o velikoj političkoj zavjeri.

Medijski topli zec. Njegova svrha nije bila da objasni građanima šta se dogodilo u Podgorici, već da pošalje poruku svakome ko bi u budućnosti pomislio da se suprotstavi interesima vladajuće većine. Svako ko pokaže minimum političke samostalnosti ili principijelnosti mora računati na lavinu konstrukcija, spinova i laži.

Nakon dugog perioda političke defanzive pokazalo se da vladajuća većina nije nepobjediva

Na djelu je zapravo izliv prinudnog jada. U međuvremenu, aktivirani su i udbini spavači raspoređeni kroz različite partije sistema, čiji je zadatak da u ključnim trenucima kompromituju, opstruiraju i usporavaju svaku ozbiljnu tranziciju vlasti i promjenu postojećih odnosa moći.

Posebno razočaranje predstavlja činjenica da je univerzitetski profesor koji je karijeru gradio na pričama o profesionalnoj, ličnoj i akademskoj etici pristao da učestvuje u takvom procesu. Umjesto principijelnosti, Saša Mujović pokazao je spremnost da bude dio operacije koja je ogolila autoritarni karakter vlasti, potvrđujući da su, na kraju, svi oni mali Vučići.

Posebnu ironiju predstavlja činjenica da su najglasniji trabanti o navodnoj saradnji DPS-a i DNP-a upravo oni politički akteri koji su na vlast došli i na njoj opstaju zahvaljujući podršci režima Aleksandra Vučića, njegove državne crkve i medijsko-bezbjednosne infrastrukture. Oni koji danas najglasnije upozoravaju na neprincipijelne saveze godinama grade vlast upravo na takvim aranžmanima.

U psihologiji je odavno poznat mehanizam projekcije – pripisivanje drugima sopstvenih postupaka i namjera. Upravo zato oni koji danas najviše govore o navodnim zavjerama pokušavaju da umire sopstvenu nečistu savjest. Najglasniji kritičari zamišljenih saveza zapravo su najdosljedniji korisnici političke podrške koja dolazi iz Beograda.

Opoziciju na državnom nivou tek čeka bitka, balansiranje između brzine evropskih integracija i neutralisanje opakih namjera koje se pod tim izgovorom provlače

Razvoj događaja u Podgorici pokazao je i da predsjednik Crne Gore Jakov Milatović nema ni približno onoliki uticaj nad strukturama koje se nominalno vezuju za njegovo ime koliko se to često pretpostavlja. Raskol unutar Pokreta za Podgoricu, odnosno različiti pravci koji su se pojavili, najbolji su dokaz te slabosti. Nejasno je kako ste istovremeno protiv prinudne uprave i protiv modela koji je onemogućuje. Ta politička akrobacija ima najmanje uporišta u politici! Odnosno, bez formiranja partije kao jasnog okvira za političko djelovanje - pozicija Milatovića će se dodatno kruniti.

Za opoziciju, ovo predstavlja važnu psihološku pobjedu. Nakon dugog perioda političke defanzive pokazalo se da vladajuća većina nije nepobjediva. Međutim, psihološka pobjeda neće značiti mnogo ukoliko ne bude pretočena u političku organizaciju, jasnu alternativu i podršku građana. Opoziciju na državnom nivou tek čeka bitka, balansiranje između brzine evropskih integracija i neutralisanje opakih namjera koje se pod tim izgovorom provlače.

Suština svega što se posljednjih sedmica dešavalo u Podgorici nije u tome ko je postao predsjednik Skupštine Glavnog grada. Suština je u odnosu prema demokratiji. Jer pokušaj uvođenja prinudne uprave, a zatim i medijska hajka na one koji su takav scenario spriječili, pokazali su da značajan dio vladajuće većine demokratiju prihvata samo onda kada proizvodi rezultate po njihovoj mjeri.

Ovo treba da bude ključna, otrežnjavajuća lekcija za onaj dio međnarodne zajednice koja i dalje misli da popuštanjem i podilaženjem može doći do suštinske demokratizacije. Zato je jedini izlaz da se društvena situacija relaksira okupljanje na platformi koju je evropska opozicija predložila.